Σαρδέλες με ντομάτα στο φούρνο

Τα τελευταία νέα λένε πως η σαρδέλα αυτή η μικρή και μέγιστη ταυτόχρονα έχει εξελιχθεί  σε πρωταγωνίστρια  του καλοκαιριού. Έρχομαι να συμφωνήσω αλλά θα  έλεγα όχι μόνο του καλοκαιριού αφού σχεδόν όλο τον χρόνο  εκτός από Ιούνιο και Ιούλιο που εγκυμονεί έχει μια τουλάχιστον φορά την εβδομάδα  μια θέση στο ελληνική κουζίνα.

Σαρδέλες με ντομάτα στο φούρνο - 16

Η σαρδέλα ταυτίστηκε με τους οικονομικά αδύναμους, που δεν μπορούσαν να αγοράσουν τα μεγάλα ψάρια με την ωραία εμφάνιση και τα πομπώδη ονόματα αλλά  δεν την ένοιαζε καθόλου. Βολεύτηκε μια χαρά με την ταξινόμησή της στο περιθώριο της διατροφής. Για  πολλά χρόνια περνούσε απαρατήρητη. Ανέχτηκε πολλά, ακόμη και την περιφρόνηση που εισέπραττε καμιά φορά, όταν την απέρριπταν πετώντας τη ή δίνοντάς την τροφή στις γάτες.

Μες στη φτώχεια τους, το έθνος των σαρδελών είναι αυτό που τάισε γενιές και γενιές ανθρώπων.

 Όμως, έχει ο καιρός γυρίσματα. Τα τελευταία χρόνια τα πράγματα άλλαξαν.

Σαρδέλες με ντομάτα στο φούρνο - 8

 Γιατροί και  διατροφολόγοι μίλησαν για την αξία που έχει  αυτό το «ασήμαντο» ψάρι. Μικρή ναι, ασχημούλα και γουρλωμάτα επίσης, όμως είναι και νόστιμη η ατιμούλα και  σπουδαίας θρεπτικής αξίας. Πλούσια σε σίδηρο, ασβέστιο, φωσφόρο, βιταμίνες Α και D συν τα τόσο ωφέλιμα λιπαρά οξέα που  καταστέλλουν την ανάπτυξη των καρκινικών όγκων, προστατεύουν την καρδιά και τον εγκέφαλο και  καταπολεμούν την οστεοπόρωση. Γνωρίζατε ότι τα ωμέγα-3 των ιχθυελαίων φτιάχνουν ασπίδα κατά της σχιζοφρένειας;

Αυτά κατέθεσανοι γιατροί και  επαίοντες και η σαρδέλα ένιωσε να ψηλώνει. Η αυτοπεποίθησή της τονώθηκε και μαζί με αυτήν και η ζήτησή της. Έγινε ανάρπαστη σας λέω. Μέχρι και γιορτές της ετοιμάζουν. Παντού, σ’ όλη την Ελλάδα, από την Ηπειρο ώς την Κρήτη, την Πελοπόννησο και τη Μακεδονία, η σαρδέλα γίνεται το επίκεντρο των καλοκαιρινών γιορτών. Εκεί κοντά στην αμμουδιά που σκάει το κύμα το γαλάζιο ξεφορτώνονται αμέτρητα τελάρα με σαρδέλες που ψήνονται στα κάρβουνα, πασπαλισμένες με χοντρό αλάτι και τις απολαμβάνει  το πλήθος που συρρέει…

Σαρδέλες με ντομάτα στο φούρνο - 5

Παστή, ριγανάτη, πανέ, με ντομάτα, όπως και την μαγειρέψεις είναι νόστιμη αλλά προ πάντων η σαρδέλα  είναι μια φίλη. Είναι η σαρδέλα της καρδιάς μας. (δες και μια ακόμα συνταγή με σαρδέλες στο φούρνο) Συνεχίστε την ανάγνωση Σαρδέλες με ντομάτα στο φούρνο

Ψάρι πλακί στο φούρνο. Μμμμμ… φανταστικό

Ωραίο φαγάκι σας έχω σήμερα. Καλοκαιρινό νόστιμο γρήγορο εύκολο: ψάρι (γριβάδι) πλακί στο φούρνο…!

Το ψάρι στο φούρνο, φίλες και φίλοι μου, γίνεται με πολλούς τρόπους, από τον πιο απλό μέχρι τον πιο σύνθετο. Αρκεί το ψάρι να είναι φρέσκο. Μέχρι και στο χαρτί το τυλίγεις πετάς εκεί πέρα κανά δυο μυρωδικά και έχεις γεύμα τέλειο. Αλλά σήμερα δε θα μιλήσουμε για ότι κι ότι, θα μιλήσουμε για Πλακί με Π κεφαλαίο. Το πλακί είναι εμβληματικό πιάτο της παραδοσιακής μας κουζίνας. Εκεί μέσα στη ζεστασιά του φούρνου ανακατεύονται αρμονικά η γεύση του ψαριού με τη γλύκα της μελωμένης ντομάτας, του λεπτοκομμένου κρεμμυδιού, του σκόρδου, των λαχανικών και των μυρωδικών και το αποτέλεσμα είναι ένα ψάρι θεϊκό που βουλιάζει μέσα σε μια πεντανόστιμη σάλτσα. Μια σάλτσα όνειρο . Μια σάλτσα που σου μιλάει. Σου λέει να πιάσεις το ζεστό καρβέλι, να το σπάσεις με το χέρι σου και να αρχίσεις τις βούτες και τελειωμό να μην έχεις.

Ψάρι πλακί στο φούρνο - 613

Το μαγείρεμα του ψαριού στο φούρνο είναι ένας τρόπος «να φτουρήσει το ψάρι,» όπως έλεγε η γιαγιά Αθηνά που κατά την άποψή της «το ψάρι δεν είναι φαγητό είναι ….φρούτο και δε σε χορταίνει». Για να γίνει λοιπόν φαγητό που θα ταΐσει όλη την οικογένεια – και μιλάμε για μεγάλες οικογένειες_ πρέπει να συνδυαστεί και με άλλα υλικά, με φρέσκα λαχανικά, μυρωδικά και καλό ελαιόλαδο, οπότε και μετατρέπεται σε ένα θεϊκό πιάτο με αξεπέραστη γεύση και επί πλέον χορταίνει . Η προσοχή στο ψήσιμο του ψαριού, που δεν πρέπει επ’ ουδενί να στεγνώσει. Όλα τα ψάρια μαγειρεύονται στο φούρνο, μικρά και μεγάλα αλλά τα αφρόψαρα, σαν τον κολιό, το σκουμπρί ή τη σαρδέλα, δίνουν άλλη γεύση στη σάλτσα εξαιτίας των λιπαρών τους. Τέλος, το μεγάλο ψάρι κομμένο σε φέτες στο φούρνο είναι μια εύκολη, γρήγορη γευστική και αξιοπρεπής λύση που σου λύνει τα χέρια.

Ψάρι πλακί στο φούρνο - 612

Εγώ έφτιαξα το πλακί με γριβάδι που το είχα κομμένο σε φέτες και φυλαγμένο στην κατάψυξη από τη γιορτή του Ευαγγελισμού. Αυτήν την περίοδο – περίοδος αναπαραγωγής του γριβαδιού- απαγορεύεται το ψάρεμα οπότε και δεν μπορείς να το βρεις στα ψαράδικα. Φτιάξτε το με ότι ψάρι βρείτε στην ψαραγορά. Το αποτέλεσμα θα είναι εξαιρετικό.

Ψάρι πλακί στο φούρνο - 610

Τι θα χρειαστείτε:

– 1-1 1/2 κιλό ψάρι σε φέτες (πάχους 4-5 εκ.) ή δύο-τρία ολόκληρα
– 4 μεγάλες ντομάτες
– 3 μεγάλα κρεμμύδια, σε λεπτές φέτες
– 2-3 καρότα μέτρια κομμένα σε ροδέλες
– 6 σκελίδ. σκόρδο σε φετάκια
– 1/2 φλιτζ. τσαγ. μαϊντανός ψιλοκομμένος
– 1/2 φλιτζ. τσαγ. λευκό κρασί
– Χυμός από ένα ζουμερό λεμόνι
– 2 φύλλα δάφνης
– 1 κουτ. καφέ. θυμάρι ή ρίγανη
– 1 φλιτζ. τσαγ. έξτρα παρθένο ελαιόλαδο
– Αλάτι, πιπέρι

Πώς θα το φτιάξετε:

Συνεχίστε την ανάγνωση Ψάρι πλακί στο φούρνο. Μμμμμ… φανταστικό

Φασκιωμένες Τσιπούρες

Μετά την αρνο-κατσικο-φαγία των ημερών, είναι, θαρρώ καιρός, φίλες μου να επιστρέψουμε σε αυτό που λένε «χρυσή καθημερινότητα». Να φάμε κάτι πιο ελαφρύ βρε αδερφέ, να κάτσει λιγουλάκι και η κοιλίτσα που άρχισε να φουσκώνει επικίνδυνα μετά την πασχαλινή και μεταπασχαλινή κραιπάλη, να στρώσει και το στομαχάκι που -μεταξύ μας- το παραζορίσαμε, και μας εκδικείται με ξινίλες, καούρες, δυσπεψίες και άλλα παρεμφερή δυσάρεστα συμπτώματα. Ψαράκι, λοιπόν, τράβηξε η όρεξή μου και διάλεξα τσιπούρα γιατί και θρεπτική είναι «η μεγαλειοτάτη της θάλασσας» όπως την αποκαλούν και θρεπτική είναι γιατί έχει άφθονα ωμέγα 3 λιπαρά  (όπως όλα τα ψάρια βέβαια) και χορταστική είναι και  μαγειρεύεται με πολλούς τρόπους, πολύπλοκους αλλά και απλούς.

Ένας πολύ απλός τρόπος είναι  αυτός που σας προτείνω. Να τις μαγειρέψετε… φασκιωμένες! Για τις μεγαλύτερες φίλες ο όρος «φασκιώνω – φασκιές» σίγουρα κάτι θα θυμίζει. Για τις νεότερες όμως οι οποίες σίγουρα θα ζητήσουν τη βοήθεια… ερμηνευτικού λεξικού, θέλω να πω δυο πραγματάκια . Φάσκιωμα είναι το σπαργάνωμα των μωρών. Το σφιχτό τύλιγμα του βρέφους με τις πάνες και το δέσιμο με τα τις φασκιές (μαλακά σχοινιά) που το κρατούσαν ακίνητο, κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Πολλοί πολιτισμοί έχουν χρησιμοποιήσει την πρακτική αυτή στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, γιατί πίστευαν ότι το αίσθημα να «περικλείεσαι» ή να βρίσκεσαι σφιχτά μέσα σε μια κουβέρτα (συνήθως μάλλινη) βοηθούσε τα μωρά να ηρεμήσουν ή να είναι λιγότερο ανήσυχα και επίσης τα βοηθούσε να κοιμηθούν. Πίστευαν  ότι το φάσκιωμα έχει αυτή την δράση γιατί μιμείται με κάποιο τρόπο τον περιορισμένο χώρο της μήτρας και για το λόγο αυτό σταματά το μωρό να έχει το αντανακλαστικό του ξαφνιάσματος.

Στις τσιπούρες μας τώρα, τις οποίες δεν θέλουμε να… τις κοιμίσουμε αλλά να τις μαγειρέψουμε «φασκιωμένες» μέσα στη λαδόκολλα και δεμένες με γερό σπάγκο. Όπως καταλαβαίνετε το τύλιγμα στις λαδόκολλες λειτουργεί σαν «γάστρα». «Η μεγαλειότατη» τσιπούρα  ψήνεται με τα υγρά της και παραμένει ζουμερή, και πολύ ελαφριά. Εννοείται, ότι την ίδια τεχνική μπορούμε ν’ ακολουθήσουμε και με άλλα συναφή μεγαλούτσικα ψάρια… Συνεχίστε την ανάγνωση Φασκιωμένες Τσιπούρες

Λαυράκι με σάλτσα μουστάρδας

Το Σύμπαν των πλασμάτων του νερού,  εκφράζεται με τη μεσαιωνική λέξη ΨΑΡΙ η οποία αντικατέστησε την παλαιότερη «ΙΧΘΥΣ». Η λέξη ιχθύς έπαψε να χρησιμοποιείται στη καθομιλουμένη.  Επιβίωσε όμως  στον ουρανό σαν  ζωδιακός αστερισμός, αλλά άφησε πίσω της και κάτι λέξεις να την θυμόμαστε όπως το ιχθυοτροφείο, την ιχθυοκαλλιέργεια, την ιχθυόσκαλα. Η λέξη «ψάρι» μας έδωσε τους ψαράδες, την ψαροπούλα, την ψαροταβέρνα και το σύγχρονο ρήμα «ψαρώνω».

Τα κινούμενα σιωπηλά πλάσματα του νερού δεν είναι βέβαια μόνο ψάρια και η γλώσσα χρειάστηκε να γεννήσει και τον όρο «θαλασσινά» για να μπορέσει να  συμπεριλάβει τα στρείδια, τα μύδια, τα καβούρια, τις καραβίδες, τις αχιβάδες και τα συναφή, που καταβροχθίζουμε μετά βουλημίας  κατά τη διάρκεια της  σαρακοστιανής νηστείας.  Για μένα, που  είμαι βουνίσια,  ως παιδί, τα πράγματα με τα ψάρια ήταν ασαφή, μιας και όλα  μου φαίνονταν ίδια. Η, μάλλον, για είμαι ειλικρινής γνώριζα πολύ καλά τις πέστροφες γιατί από αυτές είχε μπόλικες το ποτάμι μας, τα τσιρόνια και το γριβάδι που έφταναν σχεδόν ζωντανά από τις λίμνες της Πρέσπας και του Αμυνταίου.

Παρ’ όλα αυτά ήξερα τη φράση «έβγαλε λαβράκι» και είχα ακούσει  στο ραδιόφωνο το Βασίλη Τσιτσάνη και τη Μαρίκα Νίνου να τραγουδάνε  για τον «σπάρο τον ξενύχτη», τον εραστή της καβουρίνας που την πηγαίνει τσάρκα στη Ραφήνα και τα καβουράκια που «όλο κλαίνε στου γιαλού τα βοτσαλάκια». Είχα ακούσει επίσης  κάποιον ερωτύλο να αποκαλεί την ωραία του χωριού «ζαργάνα μου εσύ» και κάποιον άλλον  να λέει «μου αρέσει αυτό το  μελανούρι» αλλά «ξεγλιστράει  σα χέλι».

Και έτσι, που λέτε,  συνέχισα να μεγαλώνω με παροιμίες και μεταφορές «τι είναι ο κάβουρας τι είναι το ζουμί του», «οπλισμένος σαν αστακός», «κόλλησε σα στρείδι» «αυτός εκεί είναι μεγάλη σουπιά», «κάθε ψάρι στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο», «τον χτύπησε κάτω σα χταπόδι», «εδώ σε θέλω κάβουρα να περπατάς στα κάρβουνα», «πέρκα είμαι πιάνομαι, χάνος είμαι χάνομαι, γύλος είμαι σε γελώ και το δόλωμα χαλώ», «το ψάρι βρωμάει απ’ το κεφάλι».  Τι τα θέλετε; Η γλώσσα η  ελληνική είναι πλούσια, ζωντανή,  μπολιασμένη με τις ψαράδικες εμπειρίες των ανθρώπων  που ζούσαν κοντά στο πέλαγος, αλλά και γλώσσα ποιητική με τον Νίκο Καββαδία να γράφει εκείνο το υπέροχο

«Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία / Παίξε στον άνεμο τη γλώσσα σου και πέρνα/ Αλλού σε λέγανε Γιουδήθ εδώ Μαρία / Το φίδι σκίζεται στο βράχο με τη σμέρνα.»

Σας ζάλισα; Είναι αλήθεια πως  θα μπορούσα να γεμίσω σελίδες αλλά βλέπετε εδώ παρουσιάζουμε συνταγές μαγειρικής. γι αυτό σταματάω εδώ και έρχομαι  να σας προτείνω ένα εύκολο γρήγορο και εξαιρετικά νόστιμο τρόπο να μαγειρέψετε τα ψάρια σας. Ψήσιμο στο φούρνο  με μια υπέροχη σάλτσα μαγιονέζας. Ταιριάζει με όλα σχεδόν τα μεγαλούτσικα ψάρια. Εγώ βρήκα στην αγορά ωραιότατα λαυράκια και πιστέψτε με έγιναν υπέροχα. Συνεχίστε την ανάγνωση Λαυράκι με σάλτσα μουστάρδας

Σολωμός με μέλι

Ο σολομός φίλες μου είναι  ένα… γενναίο ψάρι. Όλη του η ζωή είναι ένα αδιάκοπο ταξίδι από τα γλυκά στα αλμυρά νερά. Γεννιέται και αναπτύσσεται σε γλυκό νερό, ωριμάζει σε αλμυρό νερό, όπου ζει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του και  τέλος,  μετά από ένα εξαιρετικά δύσκολο, επίπονο, μακρύ και επικίνδυνο ταξίδι, γυρίζει εκεί που γεννήθηκε. Γεννά και πεθαίνει.

Είναι Παραδοσιακό φαγητό της κουζίνας των Σκανδιναβικών χωρών και της Ρωσίας και gourmet καπνιστή λιχουδιά από τη Σκωτία. Κατάφερε όμως  να ξεπεράσει  τα τοπικά σύνορα και κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στα  τραπέζια πολλών χωρών, ανάμεσα στις οποίες και η δική μας. Ο σολομός είναι ένα ιδιαίτερο έδεσμα θαλασσινής γεύσης. Μια πολύτιμη τροφή με τεράστια διατροφική αξία. Οι ευεργετικές του ιδιότητες.  χαρίζουν υγιή  επιδερμίδα, ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα, γερή καρδιά και  νου γεμάτο  διαύγεια.

Αποτελεί το Άλφα  και το Ωμέγα της διατροφής, αφού  είναι μια από τις καλύτερες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων  που είναι απαραίτητα για τον οργανισμό μας και δημιουργούν μια φυσική ασπίδα προστασίας. Μαγειρεύεται με διάφορους τρόπους, ψητός, βραστός, τηγανητός, ή στο φούρνο, τυλιγμένος στη λαδόκολλα με διάφορα φρέσκα λαχανικά.  Η φίλη μου κ. Ιωάννα Κέκκου, το μαγειρεύει με μέλι κόκκινο πιπέρι και λεμόνι . Ξέρω , ξέρω,  έχετε τους ενδοιασμούς σας. Σίγουρα θα αναρωτιέστε, πώς είναι δυνατόν να ταιριάξουν δύο γεύσεις τόσο ξένες μεταξύ τους. Το ίδιο δύσπιστη ως προς το αποτέλεσμα ήμουν  και εγώ όταν πρωτοάκουσα γι αυτόν τον τρόπο μαγειρέματος. Άλλαξα  όμως γνώμη αφού το δοκίμασα.  Τολμήστε το, και θα με θυμηθείτε. Συνεχίστε την ανάγνωση Σολωμός με μέλι

Μπακαλιάρος Σκορδαλιά

Η ιστορία του μπακαλιάρου, φίλοι μου,  χάνεται βαθιά στο χρόνο. Ο θρύλος λέει ότι οι Βίκινγκς, κυνηγώντας τους μπακαλιάρους, έφτασαν ως την άκρη της θάλασσας και έτσι ανακάλυψαν κατά λάθος το Νέο Κόσμο. Αυτοί που πρωτοπάστωσαν τον μπακαλιάρο ήταν οι Βάσκοι ψαράδες, οι οποίοι ήθελαν να εξασφαλίσουν τροφή για τα μακρινά τους ταξίδια στον άγριο Βόρειο Ατλαντικό. Τον μπακαλιάρο στην Ελληνική αγορά τον έφεραν οι Άγγλοι. Έστελναν τεράστιες ποσότητες μπακαλιάρου και τον αντάλλασσαν με κορινθιακή σταφίδα.

Παραδοσιακά  ο μπακαλιάρος  ή  το «ψάρι του φτωχού», συνδέεται με τη γιορτή του Ευαγγελισμού και την εθνική μας επέτειο. Τούτη τη μέρα  τρώμε ψάρι  μιας και οι αυστηροί κανόνες της σαρακοστιανής νηστείας το επιτρέπουν. Προσωπικά όμως τον έχω συνδέσει με τη γιορτή του Αγίου Νικολάου και τη θεία Μάχη.  Πριν από αρκετά χρόνια,  κάθε Δροσοπηγιώτικη οικογένεια  είχε τον προστάτη άγιο της.

Ανήμερα  της γιορτής του αγίου, το σπίτι είχε γιορτή μεγάλη. Η νοικοκυρά μαγείρευε τα καλύτερα και καλούσε φίλους και συγγενείς σε γιορταστικό τραπέζι. Η οικογένεια  της θείας Μάχης, είχε προστάτη τον άγιο Νικόλαο η γιορτή του οποίου  έπεφτε μέσα στη νηστεία των Χριστουγέννων. Το τραπέζι της  λοιπόν δεν περιλάμβανε κρέας αλλά μπακαλιάρο, μαγειρεμένο με διάφορους τρόπους, στο φούρνο της μεγάλης σιδερένιας ξυλόσομπας.

Καταπληκτική μαγείρισσα η θεία Μάχη! Είτε μαγείρευε τον μπακαλιάρο στον ταβά με ρύζι και μυρωδικά, είτε ροδοτηγανισμένο με αλεύρι ή πηχτό χυλό, συνοδευμένο με σκορδαλιά, ήταν πάντα πεντανόστιμος και τα πιάτα άδειαζαν στο πι και φι. Δεν έμενε ψίχουλο!.

Ο βακαλάος είναι ένα ψάρι πολύτιμο μιας και  προμηθεύει τον οργανισμό μας με τα Ω-3 λιπαρά. Είναι επίσης και πολύ καλή πηγή βιταμίνης Β6, η οποία  δημιουργεί  τη μεγαλύτερη ασπίδα εναντίον της αθηροσκλήρωσης και κατά συνέπεια των καρδιακών παθήσεων. Χαρακτηριστικό είναι ότι, σε κοινωνίες οι οποίες καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες βακαλάου, τα ποσοστά οστεοαρθρίτιδας και ρευματοειδούς αρθρίτιδας είναι πολύ μικρότερα από άλλες, που το ψάρι δεν βρίσκεται συχνά στο τραπέζι τους.

Σήμερα σας προτείνω τη συνταγή της θείας Μάχης, για μπακαλιάρο τηγανητό με κουρκούτι και σκορδαλιά. Για τον μπακαλιάρο στον ταβά με ρύζι, σας υπόσχομαι ότι θα γράψω μια άλλη φορά. Συνεχίστε την ανάγνωση Μπακαλιάρος Σκορδαλιά