Χυλόπιτα, παραδοσιακή, ροδοψημένη τραγανή (Παρβαλιάκ ή Παλτσίντα)

Σήμερα θα φάμε χυλόπιτα. Όχι όμως σαν εκείνη της γνωστής φράσης «έφαγα χυλόπιτα», που θα την έχετε ακούσει σίγουρα. Η φράση χρησιμοποιείται στην αργκό και υποδηλώνει την απόρριψη και μάλιστα τη ερωτική απόρριψη. Όσο κι αν μοιάζει περίεργο, η φράση έχει κυριολεκτική σημασία και η προέλευσή της εντοπίζεται στις αρχές του 19ου αιώνα. Εκείνη την περίοδο η ιατρική επιστήμη δεν ήταν διαδεδομένη και κυριαρχούσε η πρακτική ιατρική. Πολλοί, που εμφανίζονταν ως σωτήρες ήταν στην ουσία απατεώνες ή όπως τους έλεγαν αλλιώς κομπογιαννίτες. Ένας από αυτούς ήταν ο Παρθένης Νένιμος από τα Γιάννενα. Η περιοχή των Ιωαννίνων «γέννησε» άλλωστε και τον όρο κομπογιαννίτης.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 31

Ετυμολογικά, η λέξη προέρχεται από τη συνένωση των λέξεων κομπώνω, που σημαίνει δένω με μάγια και Ιωαννίτης. Οι πρακτικοί θεραπευτές που δρούσαν γύρω από τη χαράδρα του Βίκου χρησιμοποιούσαν κόμβους, δηλαδή ρίζες για τα γιατροσόφια τους και έδεναν τα βότανα που αποξήραιναν σε μαντήλια σε σχήμα πουγκιού, δηλαδή κόμβου. Έτσι από τους κόμπους, ονομάστηκαν κομπογιαννίτες. Αργότερα ο όρος διαδόθηκε και χρησιμοποιήθηκε για όλους τους εμπειρικούς «γιατρούς». Ο κομπογιαννίτης Νένιμος, λοιπόν εκτός από τους βαριά αρρώστους, θεράπευε και τους βαριά ερωτευμένους. Ιδιαίτερα εκείνους που δεν έβρισκαν ανταπόκριση και υπέφεραν από τον ερωτικό καημό.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 32

Το «φάρμακο» ήταν ένας παχύς χυλός από σιτάρι με μπαχαρικά, ψημένος στον φούρνο, τον οποίο έπρεπε οι «παθόντες» οι ερωτικά απογοητευμένοι, να τον καταναλώσουν για τρία συνεχόμενα πρωινά, νηστικοί. Έτσι καθιερώθηκε να λέγεται πως όποιος ερωτευόταν χωρίς ανταπόκριση είχε «φάει χυλόπιτα» για να του περάσει ο πόνος του έρωτα… Αυτά για την ιστορία. Σας το υπογράφω όμως πως η δική μου η χυλόπιτα μπορεί να μη θεραπεύει από το πάθος του έρωτα αλλά όποιος τη γευτεί σίγουρα θα την… ερωτευτεί.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 34

Αν, λοιπόν θέλετε να φτιάξετε κάτι γρήγορο αλλά όχι πρόχειρο, νόστιμο αλλά όχι βαρύ, κάτι που θα θεραπεύσει με όμορφο τρόπο την πείνα, θα το τιμήσουν και θα το ευχαριστηθούν όλοι στην οικογένεια, φτιάξτε την χυλόπιτα, το παρβαλιάκ (στα αρβανίτικα) ή την παλτσίντα (στα βλάχικα) και θα με θυμηθείτε. Η συνταγή είναι παραδοσιακή. Η γιαγιά Αθηνά την πήρε από τη μαμά της και πάει λέγοντας. Βέβαια η γιαγιά Αθηνά την έψηνε πάνω στην πιροστιά και από πάνω έβαζε τη μεγάλη γάστρα, το σάτσι. Μοσχοβόλαγε η γειτονιά. Η νοστιμιά εκείνης της παλτσίντας δεν περιγράφεται.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 35 - Συνταγή - ηχωμαγειρέματα

Μετά ανέλαβε να ηνία η μαμά μου η οποία δεν τα κατάφερε και άσχημα. Όχι πως θέλω να το παινευτώ αλλά σαν το παρβαλιάκ, της μαμάς μου δεν υπάρχει. Αφράτο, μοσχομυριστό, ροδοψημένο, όχι στο σάτσι αλλά στο φούρνο της μεγάλης μασίνας… δεν υπάρχει σας λέω. Και βέβαια τη συνταγή την κρατώ και τη μοιράζομαι μαζί σας με τα μικρά μυστικά που εξασφαλίζουν την σίγουρη επιτυχία…

Τι θα χρειαστείτε για ένα ταψί μεγάλο κουζίνας:

– 6 κούπες γεμάτες αλεύρι
– 4 κούπες χλιαρό νερό
– 1 κύβο μαγιά μπύρας νωπή (50) γρ.
– Μισό κιλό φέτα θρυμματισμένη ή ξινή μυζήθρα
– 200 γρ βούτυρο γάλακτος ή μαργαρίνη
– Λίγη ζάχαρη
– Μια κουταλιά της σούπας αλάτι

Πώς θα τη φτιάξετε:

Σε βαθειά κατσαρόλα ρίξτε το νερό και χλιαρώστε το. Βάλτε σε ένα μπολάκι λίγο από το χλιαρό νερό, τη ζάχαρη και τη μαγιά. Ανακατέψτε καλά, καλά για να λιώσει η μαγιά.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 1Περβελιάκ χυλόπιτα - 2Περβελιάκ χυλόπιτα - 3

Στο υπόλοιπο νερό ρίξτε το αλάτι το αλεύρι και την διαλυμένη μαγιά και ανακατέψτε με το χέρι σας ώσπου να πετύχετε έναν πηχτό χυλό.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 4Περβελιάκ χυλόπιτα - 6Περβελιάκ χυλόπιτα - 9

Δουλέψτε το χυλό πολύ καλά ώσπου να γίνει λείος και χωρίς κόμπους. Προσοχή! Ο χυλός δεν πρέπει να είναι αραιός. Αν σας βγει αραιός, ρίξτε λίγο αλεύρι. Αν σας βγει πολύ πηχτός, ρίξτε λίγο ακόμα χλιαρό νερό.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 10Περβελιάκ χυλόπιτα - 12

Καλύψτε την κατσαρόλα και αφήστε το χυλό να ξεκουραστεί και να φουσκώσει σε μέρος ζεστό γύρω στη μία ώρα.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 13Περβελιάκ χυλόπιτα - 15

Ανάψτε το φούρνο στους 200 βαθμούς C. Θρυμματίστε τη φέτα.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 21

Αλείψτε πολύ καλά το ταψί της κουζίνας με 1/3 περίπου της ποσότητας του βουτύρου και το υπόλοιπο βάλτε το σε ένα μικρό σκεύος και λιώστε το.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 16

Ρίξτε το χυλό στο ταψί και απλώστε το ομοιόμορφα.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 17Περβελιάκ χυλόπιτα - 20

Σκορπίστε από πάνω τη θρυμματισμένη φέτα…

Περβελιάκ χυλόπιτα - 23Περβελιάκ χυλόπιτα - 24

Ραντίστε με το λιωμένο βούτυρο.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 27Περβελιάκ χυλόπιτα - 28

Αφήστε το ταψί με το χυλό να καθίσει λίγο ακόμα. Όταν αρχίσει να φουσκώνει, μετά από ένα τεταρτάκι περίπου, η χυλόπιτα είναι έτοιμη να μπει στο φούρνο.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 29

Ψήστε για 30-40 λεπτά, ώσπου να ροδοκοκκινίσει και να μοσχομυρίσει.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 30Περβελιάκ χυλόπιτα - 37

Καλή επιτυχία φίλες μου και καλή σας όρεξη. Μέχρι το επόμενο ραντεβού μας καλά να περνάτε και να προσέχετε του υπέροχους εαυτούς σας. Φροντίστε ότι κάνετε να το κάνετε με καθαρή συνείδηση γιατί όπως έλεγε και η γιαγιά Αθηνά: «Η στιγμή της πραγματικής ησυχίας σου δεν είναι εκείνη, όπου κοιμάσαι συ, αλλ’ εκείνη, όπου κοιμάται ήσυχα η συνείδησή σου..

Περβελιάκ χυλόπιτα - 35 - Συνταγή - ηχωμαγειρέματα

Σας φιλώ αυγή.

Πιπεριές τρυφερές, γεμιστές με κρέμα φέτας

Μόλις μάζεψα τις πρώτες. Όχι πολύ μεγάλες, όμως τρυφερές, με εκθαμβωτικό χλωροπράσινο χρώμα. Δεν ήταν και πολλές. Ο φετινός Ιούνης μας προέκυψε λιγουλάκι αλλοπρόσαλλος και τα ταλαιπώρησε τα καημένα τα φυτά μου, αλλά ήρθε ο Ιούλης και με τις ζέστες του, κάπως τα μπάλωσε τα πράγματα. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο χαίρομαι όταν μπαίνω στο κηπάκο μου. Τα κολοκυθάκια ήδη έχουν αποτρελαθεί και δεν προλαβαίνω να τα μαζεύω. Μοιράζω εδώ κι εκεί και δέχομαι ενθουσιώδεις ευχαριστίες. Οι ντοματούλες ήδη έχουν αρχίσει να παίρνουν το χρώμα ντροπαλής κορασίδας και οι πιπεριές μου, όπως σας είπα, μου έδωσαν ήδη τους πρώτους καρπούς.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 10

Περιττό να σας πω πως δεν έχουν καμιά σχέση με αυτές του εμπορίου ούτε ως προς την εμφάνιση – γιατί οι δικές μου είναι μικρότερες μεν αλλά αστράφτουν όλο υγεία και εμορφάδα- ούτε ως προς την ευωδιά. Όσο για τη νοστιμάδα δεν σας λέω τίποτα. Έβαλα μερικές στο τηγάνι και τις υπόλοιπες τις γέμισα με τυράκι. Μοσχοβόλησε ο τόπος.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 22

Οι γεμιστές με το τυράκι είναι πρώτης τάξεως μεζές και εξαιρετικό συνοδευτικό που ταιριάζει με πολλά πιάτα. Εύκολα και γρήγορα έχετε ένα γευστικότατο δημιούργημα στο τραπέζι σας. Εγγυώμαι πως δεν θα μπορέσει να αντισταθεί κανείς στη γλύκα της ψημένης πιπεριάς και την αλμυρή γέμιση της κρέμας φέτας που ξεχύνεται όταν την κόβεις…

Τι θα χρειαστείτε:

– 10-12 πράσινες γλυκές πιπεριές
– 250 γρ. τυρί φέτα ή 150 γρ. φέτα και 100 γρ. ανθότυρο ή μυζήθρα
– Αλάτι – πιπέρι
– Ελαιόλαδο

Πώς θα το φτιάξετε:

Πλύντε καλά τις πιπεριές και σκουπίστε τις με χαρτί κουζίνας.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 1

Κόψτε με κοφτερό μαχαιράκι, πρώτα τα κοτσάνια τους και μετά κόψτε οριζόντια το επάνω μέρος της πιπεριάς σαν καπάκι. Προσπαθήστε να μην το κόψετε εντελώς γιατί θα χρειαστεί να το ξανακλείσετε μετά. Αν δεν τα καταφέρετε δε χάλασε ο κόσμος κρατήστε το καπάκι στην άκρη.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 3 Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 4

Αφαιρέστε όσα από τα σποράκια τους μπορείτε χωρίς να καταστρέψετε τα τοιχώματα της πιπεριάς.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 5 Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 6Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 7

Ρίξτε σε ένα μπολ, τη φέτα και τρίψτε με τα χέρια σας ή πατήστε την με ένα πιρούνι. Σε αυτό το σημείο μπορείτε να προσθέσετε το γιαούρτι, τη μυζήθρα ή το ανθότυρο και να τα ανακατέψετε. Εγώ έβαλα σκέτο τυρί γιατί έτσι τις προτιμώ αλλά και στην άλλη εκδοχή είναι εξ ίσου νόστιμες.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 9

Προσθέσετε 3 κουτ. σουπ. λάδι και πιπέρι κατά βούληση και ανακατέψτε καλά να ενοποιηθούν τα υλικά και να προκύψει μια κρέμα πηχτή.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 13Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 11

Μπορείτε επίσης να πειραματιστείτε και με άλλα υλικά της αρεσκείας σας, όπως μυρωδικά, ψιλοκομμένο άνηθο και μαϊντανό, πιπέρι κόκκινο ή καυτερό μπούκοβο , ψιλοκομμένο ζαμπόν κτλ. Με ένα μικρό κουταλάκι γλυκού ή ακόμα καλύτερα με τα χεράκια σας, πάρτε μικρές ποσότητες από το μείγμα και γεμίστε με προσοχή τις πιπεριές.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 14Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 16

Κλείστε με το καπάκι τους και τοποθετείστε τις σε λαδωμένο ταψάκι.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 17

Λαδώστε τις καλά με ένα πινελάκι. Πασπαλίστε με λίγο αλάτι και ψήστε σε προθερμασμένο φούρνο στο αέρα μέχρι να ροδίσουν, περίπου για 30’ ίσως και λίγο περισσότερο.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 18

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και κόκκινες πιπεριές φλωρίνης που είναι γλυκύτερες σε γεύση και δίνουν ένα ωραιότατο γευστικό αποτέλεσμα σε συνδυασμό με τη φέτα.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 19Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 20Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 22

Και μια μικρή συμβουλή: Αν δεν καταφέρατε να κρατήσετε τα καπάκια επάνω στην πιπεριά κόψτε καρεδάκια ψωμιού και αφού γεμίσετε την πιπεριά με το τυρί,τοποθετήστε το καρεδάκι πάνω από το τυρί και πατήστε το να σφραγίσει το άνοιγμα.

Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 24Πιπεριές γεμιστές με κρέμα φέτας - 25

Μετά τοποθετείστε και το καπάκι. Έτσι το τυρί δεν θα ξεχειλίσει και το κομματάκι του ψωμιού θα ξεροψηθεί, θα γίνει τραγανό και Θα προσθέσει έξτρα νοστιμιά αφού θα έχει πάρει τα αρώματα της πιπεριάς ρουφώντας και από το ελαιόλαδο του ταψιού.

Καλή επιτυχία φίλες μου. Μέχρι το επόμενο μαγειρικό μας ραντεβού καλά να περνάτε, να προσέχετε του υπέροχους εαυτούς σας και να μην σπαταλάτε άσκοπα το χρόνο σας. Γεμίστε τον κάνοντας πράγματα έξυπνα και χρήσιμα για εσάς και για τους γύρω σας γιατί όπως έλεγε και η γιαγιά Αθηνά: «Το να είσαι ικανός να γεμίσεις έξυπνα τον ελεύθερο χρόνο σου σημαίνει ότι είσαι ικανός για πολλά και μεγάλα πράγματα και δεν βλέπω γύρω μου και πολλούς να το καταφέρνουν. ..»

Σας φιλώ αυγή

Save

Φέτα Σαγανάκι με Φύλλο Κρούστας & Μέλι

Αν αναζητάτε ένα ορεκτικό πρωτότυπο που να μπορεί  να συνοδέψει με την ίδια άνεση  οποιοδήποτε κρασί, λευκό , ροζέ, κόκκινο  αλλά και τη μπύρα, και το τσίπουρο και το ούζο,  όλες τις εποχές του χρόνου και  σερβίρεται πριν από σχεδόν κάθε είδους γεύμα, δοκιμάστε αυτό  το υπέροχο  σαγανάκι με φέτα. Και  μη βιαστείτε να πείτε, «έλα μωρέ τώρα, σαγανάκι; σιγά την πρόταση», γιατί αυτό εδώ δεν είναι ένα οποιοδήποτε σαγανάκι. Εδώ  έχουμε υπερπαραγωγή με τραγανό φύλλο, τέλεια τηγανισμένο, με τη φέτα μέσα να στέκει όσο πρέπει, και  από πάνω το μέλι σε συνδυασμό με το καβουρντισμένο σουσάμι  να απογειώνουν τη γεύση. Γίνεται εύκολα δεν χρειάζεται ιδιαίτερες  μαγειρικές ικανότητες  και -μα την αλήθεια, σας λέω-  δεν μένει ψίχουλο!

Υλικά:

– 2 κομμάτια φέτας κομμένα ορθογώνια πάχους μισού εκατοστού περίπου
– 1 φύλλο κρούστας
– 1 ασπράδι αυγού ελαφρά χτυπημένο
– 2 κουτ. γλυκ. σουσάμι
– 3-4 κουτ. γλυκ. καλό  μέλι
– 100 ml. ελαιόλαδο για το τηγάνισμα

Εκτέλεση:

Συνεχίστε την ανάγνωση Φέτα Σαγανάκι με Φύλλο Κρούστας & Μέλι

Πρασόπιτα Βλαχαρβανήτικη

Τα αρβανητοβλαχοχώρια της Φλώρινας, Δροσοπηγή, Φλάμπουρο, Λέχοβο, φίλες μου φημίζονται, μεταξύ άλλων και  για τις καταπληκτικές πίτες. Όσοι έχουν δοκιμάσει σίγουρα μου δίνουν δίκιο. Οι βλαχαρβανήτισσες νοικοκυρές, έχουν αναγάγει το άνοιγμα του φύλλου σε ύψιστη τέχνη. Και αυτό γιατί  από  μικρές μαθήτευαν δίπλα στις μεγαλύτερες και διδάσκονταν ένα-ένα τα μυστικά. Πώς φτιάχνεται η ζύμη, πώς ανοίγεται ομοιόμορφα ένα- ένα το λεπτό φύλλο, πώς τυλίγεται ο κόθρος, με ποιον τρόπο γίνεται το ράντισμα της πίτας με το βούτυρο και τέλος,  με ποιο τρόπο  θα ψηθεί για να γίνει, τέλεια, τραγανή και λαχταριστή και όχι σκληρή «σαν τενεκές», ή μαλακιά και βαριά « σαν λάσπη», όπως έλεγε η γιαγιά μου.

Όλο αυτό το μάθημα δεν ήταν πανηγύρι. Οι νεαρές γυναίκες έπρεπε πάση θυσία να μυηθούν στα μυστικά, γιατί αργότερα μια μέρα μετά το γάμο τους περνούσαν όλες από μια μεγάλη δοκιμασία. Έπρεπε να αποδείξουν την τέχνη και τη μαεστρία τους  φτιάχνοντας πίτα κάτω από τα αμείλικτα βλέμματα των πεθερικών αλλά και όλου του σογιού του γαμπρού. Από το πόσο καλή θα ήταν η πίτα εξαρτιόταν και το αν θα έπαιρνε τον τίτλο της καλής  νοικοκυράς ή αν ο τίτλος της ανοικοκύρευτη θα τη συνόδευε για μια ζωήι.

Η πίτα για τους αρβανητόβλαχους  δεν ήταν απλά ένα φαγητό, Ήταν τό φαγητό! Την είχαν συνδέσει με όλες τις εκφάνσεις του κύκλου της ζωής. Τη γέννα, τη  βάφτιση, το  γάμο, τη κηδεία, τα ταφικά έθιμα, τα πανηγύρια και τις γιορτές. Σε κάθε περίπτωση η πίτα ήταν διαφορετική, με ιδιαίτερη γέμιση, διαφορετικό τρόπο κατασκευής, με λιγότερο ή περισσότερο βούτυρο. Τυρόπιτες , πρασσόπιτες, χορτόπιτες, τσουκνιδόπιτες, αρμυρόγλυκες κολοκυθόπιτες, μπουρέκια, πλούσιες γαλατόπιτες, ρεθανίκια στριφτά και τραγανά, πισπιλίτες, καλαμποκόπιτες, πίτες με ψημένα φύλλα, …είναι μερικά από τα είδη της πίτας που έφτιαχναν και εξακολουθούν μερικές ακόμα, νοικοκυρές να φτιάχνουν.

Παλιά τις έφτιαχναν σε στρόγγυλα μπακιρένια ταψιά περασμένα με ένα παχύ στρώμα από καλάι. «Καλάι» είναι η τούρκικη ονομασία  του κασσίτερου. Κάθε χρόνο περνούσε από το χωριά ο Γιάννης ο Καλαητζής και «γάνωνε» τα φθαρμένα ταψιά. Τα έκανε να στραφτοκοπάνε σαν καινούρια. Η πίτα ψήνονταν στην πυροστιά με κάρβουνα. Από πάνω έβαζαν ένα μεταλλικό καπάκι ,το σάτσι, ή γάστρα.  Όπως καταλαβαίνετε, η πίτα ήταν μια μικρή περιπέτεια που εκτός από  μαστοριά και αξιοσύνη, απαιτούσε  και γερά μπράτσα.

Σήμερα, αν και τα πράγματα -ευτυχώς- έχουν γίνει πιο εύκολα, οι νοικοκυρές προτιμούν τις έτοιμες κατεψυγμένες πίτες που δε λέω, μπορεί να είναι νόστιμες αλλά δε συγκρίνονται  με τις σπιτικές. Σήμερα θα φτιάξουμε, βήμα βήμα μια πίτα σχετικά εύκολη. Αν ακολουθήσετε προσεχτικά τις οδηγίες, θα αποζημιωθείτε από το αποτέλεσμα. Θα φτιάξουμε μια βάση για πίτα. Τη γέμιση θα την επιλέγετε εσείς κάθε φορά και  έτσι θα καυχιέστε ότι μπορείτε να φτιάξετε όλων των ειδών τις πίτες. Συνεχίστε την ανάγνωση Πρασόπιτα Βλαχαρβανήτικη