Πως φτιάχνεται ο παραδοσιακός Τραχανάς

Υπάρχει μια μυρωδιά που φέρνει χειμώνα, φέρνει χωριό κι αναμμένο τζάκι, φέρνει φίλους και ωραίες παρέες, με σκουφιά και κασκόλ πεταμένα στους καναπέδες, φέρνει τους ήχους που βγάζουν τα κουτάλια, όταν βυθίζονται στα  πιάτα, φέρνει μνήμες και ανθρώπους. Είναι ο τραχανάς, βεβαίως! Εγώ έχω καταχωρημένη την εικόνα του στο άλμπουμ του μυαλού μου, έτσι όπως τον έφτιαχνε η γιαγιά μου, απλωμένο σε ολόκληρη την αυλή  στα κατάλευκα σεντόνια, να ξεροψήνεται  κάτω από τον καυτό Αυγουστιάτικο ήλιο.

Ο τραχανάς, λοιπόν, και δεν είναι υπερβολή να σας πω ότι έχει τις καταβολές του από την αρχαιοελληνική γαστρονομία, στην οποία συναντάει κανείς αναφορές του Αθήναιου και του Διοσκουρίδη στον «χόνδρο», δηλαδή το χοντρό αλεσμένο σιτάρι. Στο τέλος του 1989, διάβασα ότι  έγινε μιας διεθνής συνάντηση στις ΗΠΑ με αντικείμενο την ιστορική προέλευση διαφόρων τροφών. Μια ιστορικός της διατροφής, η Maria Johnson, εξέφρασε την άποψη ότι ο ελληνικός τραχανάς προέρχεται από την τουρκική λέξη «tarhana», που ούτε λίγο ούτε πολύ σημαίνει, σπιτικά ζυμαρικά  με βασικά συστατικά στοιχεία τα δημητριακά και το γάλα.

Στον τόπο μας (Φλώρινα) στην ντόπια διάλεκτο,  ο τραχανάς, ονομάζεται «Ταράνα», στα βλάχικα, «πισερούτς», στα δε αρβανίτικα  «ροσνίτσα». Ίσως οι περισσότερες έχετε ακουστά τη φράση  « Τι κάνει αυτός; Απλώνει τραχανά!», που δηλώνει μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο, υπομονή και λεπτοδουλειά. Για παράδειγμα, ένας τρόπος -ο πιο δύσκολος τρόπος- παρασκευής του ξινού τραχανά έχει τα εξής στάδια: Ιούλιο και Αύγουστο μαζεύεται το γάλα σε καθαρούς τενεκέδες τις καρδάρες όπως τις λέγαμε στο χωριό μου. Το αφήνουν να ξινίσει. Μια μέρα πριν βραστεί ο τραχανάς, ρίχνουν γιαούρτι μέσα στο γάλα. Την επομένη βράζουν το γάλα. Μετά, αλάτι και καλό ανακάτεμα. Μετά αρχίζει το βράσιμο και πέφτει το σιμιγδάλι. Όταν είναι έτοιμος και λίγο στεγνωμένος, τον ψιλοκόβουν, μια πολύ κοπιαστική δουλειά, και τον απλώνουν σε καθαρά σεντόνια και τραπεζομάντιλα σε όλο το σπίτι.

Εγώ όμως θα σας δώσω μια εκδοχή κατασκευής του τραχανά που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια γιατί είναι η πιο εύκολη, αλλά δεν στερείται καθόλου νοστιμιάς. Η ποσότητα που θα προκύψει από τα υλικά είναι αρκετή για μια πρώτη δοκιμή. Πιστέψτε το! Ο τραχανάς μέσα στη  σεμνότητα του, προσφέρει υψηλότατες απολαύσεις! Συνεχίστε την ανάγνωση Πως φτιάχνεται ο παραδοσιακός Τραχανάς

Μανιταρόσουπα με τραχανά

Τα είδα στο ψυγείο του γειτονικού σούπερ μάρκετ, ολοστρόγγυλα, τρυφερά σαν μωρά, βελούδινα  και μυρωδάτα, αραδιασμένα με προσοχή και τάξη στο καφασάκι τους και τα λιμπίστηκα.

Εκτός αυτού θυμήθηκα τα παλιά. Τότε που μικρά παιδιά, μετά τη βροχή, ξαμολιόμασταν στις δασωμένες πλαγιές και τα λιβάδια του πατρογονικού μου Βιτσίου, μικροί… αλιείς μανιταριών και τα ξεκολλούσαμε με προσοχή από την αγκαλιά της μάνας γης, γεμίζαμε τα καλάθια μας και τα πηγαίναμε στη δική μας μάνα.

Τα μαγείρευε με χίλιους δυο τρόπους. Εγώ τα προτιμούσα ψημένα επάνω στη σόμπα με λίγο αλατάκι στη ροζ κοιλίτσα τους που γέμιζε καθώς ψήνονταν, με ένα καφετί, πεντανόστιμο ζουμάκι. Άφηναν ένα γύρω στο μικρό κουζινάκι, μια ευωδιά ιδιαίτερη, φίνα και ντελικάτη και είχαν μια γεύση … δεν ξέρω πώς να την περιγράψω…  χάρμα και όνειρο.

Για αυτό και θυμώνω όταν στα διάφορα φαγάδικα σερβίρουν τα μανιτάρια με ένα σωρό πρόσθετα, κασέρια, λάδια, βούτυρα, πιπέρια, ρίγανες και σάλτσες και αλλαντικά και το μόνο που καταφέρνουν είναι να  καλύπτουν αυτή την εύθραυστη χαρακτηριστική ευωδιά και τη λεπτή, την ιδιαίτερη γεύση που από μόνη της είναι αρκετή για να κάνει τον ουρανίσκο σας να ριγήσει από ευχαρίστηση.

Θα μου πείτε, «Άλλο τα μανιτάρια του Βιτσιού και άλλο τα καλλιεργημένα» και θα έχετε δίκιο. Όμως εγώ θα επιμένω: Την επόμενη φορά ζητήστε να σας τα ψήσουν σκέτα, μόνο με λίγο χοντρό αλατάκι στην κοιλίτσα τους. Θα εκπλαγείτε από την μοναδική νοστιμιά τους και στην τελική θα καταλάβετε ποια είναι η πραγματική γεύση και ευωδιά του μανιταριού. Μετά φτιάξτε και τη μανιταροσουπίτσα με τον τραχανά και τα λέμε. Συνεχίστε την ανάγνωση Μανιταρόσουπα με τραχανά