Πατροπαράδοτη Φασολάδα – Το εθνικό μας φαγητό

Ποιο είναι τάχα το εθνικό φαγητό των Ελλήνων; Η απάντηση δεν είναι τόσο προφανής τώρα πιά. Για τον τουρίστα μπορεί το εθνικό μας φαγητό να είναι ο γύρος ή ο γκρικ μουζάκα. Το αρνάκι στη σούβλα επίσης έχει περγαμηνές έως και ομηρικές. Πάντως ανάμεσα στα πιάτα που μπορεί να προταθούν για τον τίτλο αυτό σίγουρα θα βρούμε και «την πατροπαράδοτη φασολάδα» όπως την έλεγε η γιαγιά Αθηνά (δες και τη συνταγή με φασόλια γίγαντες στον ταβά). Λένε ότι καθιερώθηκε ως εθνικό φαγητό την εποχή της δικτατορίας Μεταξά. (Δηλαδή πώς; με διάταγμα; ). Ας μην το πάρουμε αυτό στα σοβαρά.

Αν είστε κι εσείς «της μεταπολίτευσης χαμένη γενιά», θα θυμάστε ίσως ότι στην πρώτη Γυμνασίου, το βιβλίο Φυσικής Ιστορίας  αφιέρωνε, στην αρχή του,  σελίδες επί σελίδων στον «φασίολο τον κοινό». Ο φασίολος ο κοινός, κοινώς η φασολιά, είναι το φυτό που δίνει τα γνωστά μας φασόλια, με δυο μορφές -αφενός τα πράσινα χλωρά φασολάκια και αφετέρου τα ξερά φασόλια.

Δεν θα ξεχάσω επίσης τις εκθέσεις για την αποταμίευση που γράφαμε κάθε 31η Οκτωβρίου  οι οποίες περιλάμβαναν απαραιτήτως και τη γνωστή παροιμία «Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι» που παινεύει την αξία της οικονομίας και της υπομονής

Υπάρχει επίσης  και η πολύ γνωστή έκφραση «άλλο φασούλι κι αυτό!» ή «καινούργιο φασούλι βγήκε», που τη λέμε όταν ανακύψει κάποιο απροσδόκητο πρόβλημα.

Οι παλιότεροι την εκτιμούσαν πολύ τη φασολάδα ή «φασουλάδα». Ο Βάρναλης, ηλικιωμένος πια, όταν τον ρώτησαν ποιες είναι κατά τη γνώμη του οι μεγάλες χαρές της ζωής απάντησε, «Οι γυναίκες, η θάλασσα, η φασουλάδα, και να βλέπεις να παίζουν τάβλι στο Βυζάντιο» (το καφενείο του Κολωνακιού όπου σύχναζε). Σε ένα από τα ποιήματα που έγραψε μέσα στη δικτατορία, αποκαλεί «πανεθνική» τη φασουλάδα .

 Ο Παπαδιαμάντης, πάλι, υμνεί «τα καλομαγειρευμένα με ικανὸν ευώδες έλαιον φασόλια καὶ μὲ άφθονον κοκκίνην πιπεριάν», ενώ ο Καραγάτσης με ηδονή περιγράφει την ευτυχία κάποιων απόκληρων που έτυχε να βρουν ένα σακουλάκι φασόλια… «Θα ‘κλεβαν ένα τσουκάλι. Θα ‘παιρναν —δανεικό κι αγύριστο— λάδι δράμια εκατό, απ’ τον μπακάλη. Ένας κρόμμυδος, κάπου θα βρίσκονταν. Και θα γινόταν μια φασουλάδα θεός

Ο Έλληνας, Εβραίος και αριστερός  Μωυσής  Μπουρλάς, από την εξορία του Άη Στράτη, αναφέρει πως  οι εξόριστοι είχαν αγοράσει μια φορά  μια τεράστια ποσότητα φασόλια σε πολύ χαμηλή τιμή  και, αναγκαστικά, τα έτρωγαν μεσημέρι και βράδυ: «Τα φασόλια που μας φέραν άρχισαν να τα μαγειρεύουν σχεδόν κάθε μέρα, τη μια σαλάτα, την άλλη με ντομάτα, την τρίτη πηχτή, την τέταρτη σούπα ή στο φούρνο.»

 Από κάποιο  θεατρικό συγκρότημα τραγουδήθηκε το παρακάτω τραγουδάκι στο σκοπό του «Βαλεντίνα, αχ Βαλεντίνα, αχ βρε τσαχπίνα» κτλ.:Αχ φασουλάδα, τι νοστιμάδα /των οσπρίων είσαι η αντίκα /κι απ’ το μέλι πιο πολύ έχεις γλύκα είτε σούπα είτε σαλάτα /είτε άσπρη ή με ντομάτα /ξεπερνάς τη μαρμελάδα,
έχεις νάζι, έχεις χάρη /των φαγιών μαργαριτάρι,/φασουλάδα – φασουλάδα!

Ωστόσο, η καημένη η φασουλάδα, αφού έθρεψε γενιές και γενιές και όπως έλεγε η γιαγιά Αθηνά «και  ζεσταίνει και χορταίνει!»  έπεσε σε ανυποληψία μόλις πήρε το (δανεικό) κουτάλι μας (γλυφό) νερό, κι έτσι ντρεπόμαστε να την αναφέρουμε για κατεξοχήν ελληνικό φαγητό, σαν τον νεόπλουτο που κρύβει τη γριά μάνα του επειδή φοράει τσεμπέρι. Πρήζει βέβαια, φέρνει και αέρια, είναι η αλήθεια, είναι και αντιτουριστική αλλά εμάς ποσώς μας ενδιαφέρει γιατί ανήκουμε στους φασολάδες και τη συχνομαγειρεύουμε (μια φορά την εβδομάδα οπωσδήποτε) γιατί έτσι μας αρέσει. Συνεχίστε την ανάγνωση Πατροπαράδοτη Φασολάδα – Το εθνικό μας φαγητό

Φασόλια Γίγαντες στον ταβά με Πράσο & Δυόσμο

Σήμερα φίλες μου θα μαγειρέψουν για εσάς «οι αρχόντισσες»  του ΚΗΦΗ.  Για όσους και όσες  το αγνοούν, ΚΗΦΗ  είναι τα αρχικά των λέξεων Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων.  Η πόλη μας η Φλώρινα έχει την τύχη να διαθέτει μια τέτοια δομή. Ηλικιωμένοι, άνδρες και γυναίκες, που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν απόλυτα και οι άνθρωποι του περιβάλλοντός τους αδυνατούν να ανταποκριθούν στη φροντίδα τους είτε γιατί εργάζονται είτε γιατί αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα ή προβλήματα υγείας, καταφεύγουν εκεί. Ψυχή του ΚΗΦΗ τρεις νεαρές, κυρίες. Είναι οι άγγελοι  του ΚΗΦΗ. Εκτός από ουσιαστική κατ’ οίκον φροντίδα, και όταν λέω «ουσιαστική» το εννοώ, αφού λούζουν τους ηλικιωμένους, τους κόβουν τα νύχια , πλένουν τα ρούχα τους, τα σιδερώνουν, τρέχουν για τη συνταγογράφιση των φαρμάκων τους, φροντίζουν για τη διατροφή τους, ακόμα και για τα απαραίτητα ψώνια τους -προσφέρουν και κάτι ακόμα. Κάτι που οι απόμαχοι της ζωής το έχουν μεγαλύτερη ανάγκη: Έχουν μετατρέψει ένα χώρο μικρό, σε καταφύγιο όπου τα ξεχασμένα  γηρατειά, βρίσκουν  πολύ αγάπη, ενδιαφέρον, τρυφερότητα, συντροφιά  και χαμόγελο. Όλα αυτά που στις μέρες μας δύσκολα τα βρίσκει κανείς ακόμα και στο οικογενειακό του  περιβάλλον.

Αυτή η φωλιά κινδυνεύει να κλείσει, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Αν έχει απομείνει έστω και ένα μικρό ίχνος ευαισθησίας- και δεν αναφέρομαι μόνο στους φορείς αλλά και σε όλους εμάς  που αποτελούμε το δυναμικό, το ενεργό κομμάτι της κοινωνίας – ας φροντίσουμε με κάθε τρόπο να μην γίνει αυτό. Θα είναι ένας φόρος τιμής και ευγνωμοσύνης προς  όλους αυτούς, τους απόμαχους της ζωής, που πρόσφεραν  τόσα πολλά και τώρα βρίσκονται μόνοι και παραμελημένοι στο περιθώριο .

Την προηγούμενη εβδομάδα το ΚΗΦΗ γιόρτασε τη γιορτή της μητέρας με διάφορες εκδηλώσεις.  Οι ηλικιωμένοι τραγούδησαν,  απήγγειλαν, αντάλλαξαν ευχές, μαγείρεψαν  και κάθισαν όλοι μαζί στο τραπέζι και έφαγαν όλοι μαζί . Μεταξύ των διαφόρων  εδεσμάτων, κυριαρχούσαν τα  «Φασόλια γίγαντες  στο ταβά» μαγειρεμένα από την κ. Μάργα και τις φίλες της. «Ο άνδρας μου ήταν μάγειρας και τα έφτιαχνε πολύ νόστιμα» μου εξομολογήθηκε. Εγώ, για του λόγου το αληθές τα δοκίμασα,  και σας διαβεβαιώνω πως ή γλυκύτατη κ. Μάργα  έλεγε την αλήθεια.  Ιδού, λοιπόν ο συνταγή… (δες και τη συνταγή για πατροπαράδοτη φασολάδα) Συνεχίστε την ανάγνωση Φασόλια Γίγαντες στον ταβά με Πράσο & Δυόσμο

Φουρνιστοί Πατατοκεφτέδες της Σοφίας

Δε θα φλυαρίσω πολύ σήμερα, ένα μόνο θα σας πω. Οι μυρουδιές από τους πατατοκεφτέδες της Σοφίαs, (γειτόνισσα και φίλη στο χωριό) μου έσπασαν την μύτη κυριακάτικα. Τους δοκίμασα (αυτό το καλό έχει το χωριό, οι μυρουδιές ξεχύνονται στις γειτονιές και αρκεί μια φωνή, «τι καλό μαγειρεύεις πάλι βρε Σοφία;» για να έρθει η πιατέλα με το … «καλό» στο τραπέζι σου για να το γευτείς και να ευφρανθεί η ψυχή σου) και σας τους προτείνω. Συνεχίστε την ανάγνωση Φουρνιστοί Πατατοκεφτέδες της Σοφίας

Πεντανόστιμο Πρασόρυζο

Οι περισσότεροι θεωρούν το  πρασόρυζο  ένα από τα πλέον ταπεινά φαγητά της ελληνικής κουζίνας, αλλά για μένα είναι ένα γαστρονομικά κορυφαίο πιάτο. Για να είμαι ειλικρινής είναι απ’ τα φαγητά που δεν μαγειρεύω και πολύ συχνά αλλά μια δυο φορές το μήνα σίγουρα θα υπάρχει στο τραπέζι. Το αστείο είναι πως  κάθε φορά που ΄σερβίρω πρασόρυζο θα το σχολιάσουν θετικά και πάντα με την ίδια  έκπληξη, για  το πώς ένα τόσο απλό φαγητό καταφέρνει να είναι τόσο νόστιμο.

Ομολογώ  ότι είχα ένα προβληματισμό για το αν αξίζει τον κόπο να σας δώσω την συνταγή μου. Αλλά τελικά το αποφάσισα για τον εξής λόγο. Ψάχνοντας  στο διαδίκτύο για  συνταγές πρασόρυζου, διαπίστωσα  ότι οι περισσότερες είχαν μακρινή σχέση με τη δική μου. Με λίγα λόγια είδα πολλά υλικά, όπως σέλινο, ντομάτα, καρότα, τυρί, αλλαντικά, και κάθε λογής εξωτικά ή βαριά καρυκεύματα όπως κάρδαμο, μπαχάρι και δάφνη και άλλα.

Το δικό μου πρασόρυζο,  είναι συνταγή της γιαγιάς Αθηνάς. Μια συνταγή απλή και απέριττη,  σοφή και κομψή, παραδοσιακή και είναι γνωστό πως η παραδοσιακή κουζίνα διέπρεψε γιατί έδειχνε μεγάλο σεβασμό στα υλικά και στους συνδυασμούς τους. Έτσι, τίποτα δεν έμπαινε τυχαία και ποτέ δεν προστίθεντο στοιχεία και γεύσεις σε ένα πιάτο, αν δεν υπήρχε λόγος. Κάθε παραδοσιακό πιάτο είναι η γιορτή ενός ή δύο κεντρικών υλικών και ό,τι άλλο μπει στη συνταγή, στόχο έχει μόνον να αναδείξει ή να συμπληρώσει αυτά τα κεντρικά υλικά.

Για αυτήν την απλότητα αποφάσισα  να σας κάνω γνωστή τη συνταγή. Έτσι σας προκαλώ και σας προσκαλώ, αν δεν το ξέρετε έτσι το πιάτο ή αν ποτέ ως σήμερα δεν σας ήρθε η όρεξη για πρασόρυζο, να δοκιμάσετε την απλή αυτή συνταγή . Εύκολη και απλή παραδοσιακή ελληνική συνταγή με την ετοιμασία να παίρνει περί τα 15 λεπτά και το μαγείρεμα περί τη μισή ώρα. Αποτελεί ιδανική συνταγή για όλες τις εποχές του χρόνου. Ελπίζω να σας εκπλήξει ευχάριστα! Συνεχίστε την ανάγνωση Πεντανόστιμο Πρασόρυζο