Χυλόπιτα, παραδοσιακή, ροδοψημένη τραγανή (Παρβαλιάκ ή Παλτσίντα)

Σήμερα θα φάμε χυλόπιτα. Όχι όμως σαν εκείνη της γνωστής φράσης «έφαγα χυλόπιτα», που θα την έχετε ακούσει σίγουρα. Η φράση χρησιμοποιείται στην αργκό και υποδηλώνει την απόρριψη και μάλιστα τη ερωτική απόρριψη. Όσο κι αν μοιάζει περίεργο, η φράση έχει κυριολεκτική σημασία και η προέλευσή της εντοπίζεται στις αρχές του 19ου αιώνα. Εκείνη την περίοδο η ιατρική επιστήμη δεν ήταν διαδεδομένη και κυριαρχούσε η πρακτική ιατρική. Πολλοί, που εμφανίζονταν ως σωτήρες ήταν στην ουσία απατεώνες ή όπως τους έλεγαν αλλιώς κομπογιαννίτες. Ένας από αυτούς ήταν ο Παρθένης Νένιμος από τα Γιάννενα. Η περιοχή των Ιωαννίνων «γέννησε» άλλωστε και τον όρο κομπογιαννίτης.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 31

Ετυμολογικά, η λέξη προέρχεται από τη συνένωση των λέξεων κομπώνω, που σημαίνει δένω με μάγια και Ιωαννίτης. Οι πρακτικοί θεραπευτές που δρούσαν γύρω από τη χαράδρα του Βίκου χρησιμοποιούσαν κόμβους, δηλαδή ρίζες για τα γιατροσόφια τους και έδεναν τα βότανα που αποξήραιναν σε μαντήλια σε σχήμα πουγκιού, δηλαδή κόμβου. Έτσι από τους κόμπους, ονομάστηκαν κομπογιαννίτες. Αργότερα ο όρος διαδόθηκε και χρησιμοποιήθηκε για όλους τους εμπειρικούς «γιατρούς». Ο κομπογιαννίτης Νένιμος, λοιπόν εκτός από τους βαριά αρρώστους, θεράπευε και τους βαριά ερωτευμένους. Ιδιαίτερα εκείνους που δεν έβρισκαν ανταπόκριση και υπέφεραν από τον ερωτικό καημό.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 32

Το «φάρμακο» ήταν ένας παχύς χυλός από σιτάρι με μπαχαρικά, ψημένος στον φούρνο, τον οποίο έπρεπε οι «παθόντες» οι ερωτικά απογοητευμένοι, να τον καταναλώσουν για τρία συνεχόμενα πρωινά, νηστικοί. Έτσι καθιερώθηκε να λέγεται πως όποιος ερωτευόταν χωρίς ανταπόκριση είχε «φάει χυλόπιτα» για να του περάσει ο πόνος του έρωτα… Αυτά για την ιστορία. Σας το υπογράφω όμως πως η δική μου η χυλόπιτα μπορεί να μη θεραπεύει από το πάθος του έρωτα αλλά όποιος τη γευτεί σίγουρα θα την… ερωτευτεί.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 34

Αν, λοιπόν θέλετε να φτιάξετε κάτι γρήγορο αλλά όχι πρόχειρο, νόστιμο αλλά όχι βαρύ, κάτι που θα θεραπεύσει με όμορφο τρόπο την πείνα, θα το τιμήσουν και θα το ευχαριστηθούν όλοι στην οικογένεια, φτιάξτε την χυλόπιτα, το παρβαλιάκ (στα αρβανίτικα) ή την παλτσίντα (στα βλάχικα) και θα με θυμηθείτε. Η συνταγή είναι παραδοσιακή. Η γιαγιά Αθηνά την πήρε από τη μαμά της και πάει λέγοντας. Βέβαια η γιαγιά Αθηνά την έψηνε πάνω στην πιροστιά και από πάνω έβαζε τη μεγάλη γάστρα, το σάτσι. Μοσχοβόλαγε η γειτονιά. Η νοστιμιά εκείνης της παλτσίντας δεν περιγράφεται.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 35 - Συνταγή - ηχωμαγειρέματα

Μετά ανέλαβε να ηνία η μαμά μου η οποία δεν τα κατάφερε και άσχημα. Όχι πως θέλω να το παινευτώ αλλά σαν το παρβαλιάκ, της μαμάς μου δεν υπάρχει. Αφράτο, μοσχομυριστό, ροδοψημένο, όχι στο σάτσι αλλά στο φούρνο της μεγάλης μασίνας… δεν υπάρχει σας λέω. Και βέβαια τη συνταγή την κρατώ και τη μοιράζομαι μαζί σας με τα μικρά μυστικά που εξασφαλίζουν την σίγουρη επιτυχία…

Τι θα χρειαστείτε για ένα ταψί μεγάλο κουζίνας:

– 6 κούπες γεμάτες αλεύρι
– 4 κούπες χλιαρό νερό
– 1 κύβο μαγιά μπύρας νωπή (50) γρ.
– Μισό κιλό φέτα θρυμματισμένη ή ξινή μυζήθρα
– 200 γρ βούτυρο γάλακτος ή μαργαρίνη
– Λίγη ζάχαρη
– Μια κουταλιά της σούπας αλάτι

Πώς θα τη φτιάξετε:

Σε βαθειά κατσαρόλα ρίξτε το νερό και χλιαρώστε το. Βάλτε σε ένα μπολάκι λίγο από το χλιαρό νερό, τη ζάχαρη και τη μαγιά. Ανακατέψτε καλά, καλά για να λιώσει η μαγιά.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 1Περβελιάκ χυλόπιτα - 2Περβελιάκ χυλόπιτα - 3

Στο υπόλοιπο νερό ρίξτε το αλάτι το αλεύρι και την διαλυμένη μαγιά και ανακατέψτε με το χέρι σας ώσπου να πετύχετε έναν πηχτό χυλό.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 4Περβελιάκ χυλόπιτα - 6Περβελιάκ χυλόπιτα - 9

Δουλέψτε το χυλό πολύ καλά ώσπου να γίνει λείος και χωρίς κόμπους. Προσοχή! Ο χυλός δεν πρέπει να είναι αραιός. Αν σας βγει αραιός, ρίξτε λίγο αλεύρι. Αν σας βγει πολύ πηχτός, ρίξτε λίγο ακόμα χλιαρό νερό.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 10Περβελιάκ χυλόπιτα - 12

Καλύψτε την κατσαρόλα και αφήστε το χυλό να ξεκουραστεί και να φουσκώσει σε μέρος ζεστό γύρω στη μία ώρα.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 13Περβελιάκ χυλόπιτα - 15

Ανάψτε το φούρνο στους 200 βαθμούς C. Θρυμματίστε τη φέτα.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 21

Αλείψτε πολύ καλά το ταψί της κουζίνας με 1/3 περίπου της ποσότητας του βουτύρου και το υπόλοιπο βάλτε το σε ένα μικρό σκεύος και λιώστε το.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 16

Ρίξτε το χυλό στο ταψί και απλώστε το ομοιόμορφα.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 17Περβελιάκ χυλόπιτα - 20

Σκορπίστε από πάνω τη θρυμματισμένη φέτα…

Περβελιάκ χυλόπιτα - 23Περβελιάκ χυλόπιτα - 24

Ραντίστε με το λιωμένο βούτυρο.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 27Περβελιάκ χυλόπιτα - 28

Αφήστε το ταψί με το χυλό να καθίσει λίγο ακόμα. Όταν αρχίσει να φουσκώνει, μετά από ένα τεταρτάκι περίπου, η χυλόπιτα είναι έτοιμη να μπει στο φούρνο.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 29

Ψήστε για 30-40 λεπτά, ώσπου να ροδοκοκκινίσει και να μοσχομυρίσει.

Περβελιάκ χυλόπιτα - 30Περβελιάκ χυλόπιτα - 37

Καλή επιτυχία φίλες μου και καλή σας όρεξη. Μέχρι το επόμενο ραντεβού μας καλά να περνάτε και να προσέχετε του υπέροχους εαυτούς σας. Φροντίστε ότι κάνετε να το κάνετε με καθαρή συνείδηση γιατί όπως έλεγε και η γιαγιά Αθηνά: «Η στιγμή της πραγματικής ησυχίας σου δεν είναι εκείνη, όπου κοιμάσαι συ, αλλ’ εκείνη, όπου κοιμάται ήσυχα η συνείδησή σου..

Περβελιάκ χυλόπιτα - 35 - Συνταγή - ηχωμαγειρέματα

Σας φιλώ αυγή.

Παραδοσιακή Λαγάνα

‘Όπου να’ ναι φίλες μου οι εκδηλώσεις της αποκριάς κορυφώνονται και έρχεται η «Καθαρά Δευτέρα», η οποία σηματοδοτεί τη λήξη του γλεντιού και του ξεφαντώματος και την αφετηρία της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής. Για το χριστιανικό κόσμο η Καθαρά Δευτέρα είναι μια ιδιαίτερη μέρα και γιορτάζεται, με εκδρομές σε κοντινούς εξοχικούς προορισμούς, γλέντι και φαγοπότι με διάφορα νηστίσιμα, «σαρακοστιανά», εδέσματα.

Σε αυτό το Σαρακοστιανό τσιμπούσι, πρωταγωνιστεί η παραδοσιακή λαγάνα με τη συνοδεία του χαλβά, της ταραμοσαλάτας και της ελιάς. Στο xωριό μου –και σε όλα τα χωριά της Φλώρινας-, η  Καθαρή Δευτέρα όνομάζονταν καθαρή γιατί οι νοικοκυρές καθάριζαν τα σκεύη τους, τρίβοντάς τα με αλυσίβα, ένα μείγμα νερού και στάχτης, για να μην έχουν επάνω τους κανένα ίχνος λαδιού έτσι ώστε η νηστεία να είναι απόλυτη. Είπαμε, Καθαρά Δευτέρα είναι η αρχή για πνευματική και σωματική  κάθαρση.

Οι εκδρομές στις εξοχές καθώς και το πέταγμα του χαρταετού είναι έθιμα δανεικά νοτιοελλαδίτικα που μας ήρθαν μαζί με πολλά άλλα μετά τη  απελευθέρωση.  Μια χαρακτηριστική λέξη που χρησιμοποιούμε για την Καθαρά Δευτέρα -δανεικιά κι αυτή- είναι τα «Κούλουμα». Σύμφωνα με όσα λέει ο Νικόλαος Πολίτης, πατέρα της ελληνικής λαογραφίας, τα κούλουμα προέρχονται από τη λατινική λέξη Culumus που σημαίνει αφθονία αλλά και  τέλος. Το τέλος της αποκριάς.

Ότι κι αν σημαίνει όμως η λέξη αυτή, στις μέρες μας η Καθαρά Δευτέρα, είναι ημέρα διασκέδασης και φαγητού, γι’ αυτό, ανασκουμπωθείτε για να φτιάξουμε νοστιμότατες λαγάνες. Δοκίμασα τρεις συνταγές και σας προτείνω την καλύτερη… Συνεχίστε την ανάγνωση Παραδοσιακή Λαγάνα

Σταφιδοψωμάκια Νηστίσιμα

Αλήθεια σας λέω. Δεν έμεινε ψίχουλο… από αυτά τα υπέροχα νηστίσιμα σταφιδοψωμάκια. Η συνταγή είναι της μαμάς μου. Μας τα έφτιαχνε αρκετά συχνά και ιδιαίτερα τις περιόδους των νηστειών. Ξεγελούσαμε έτσι κάπως την πείνα μας γιατί εκείνη την εποχή όταν λέγαμε ότι νηστεύουμε το εννοούσαμε και την τηρούσαμε όλη τη σαρακοστή με υπομονή και  με ευλάβεια.  Εννοείται πως το νηστίσιμο… μενού τότε δεν περιελάμβανε τα μύρια όσα νηστίσιμα που βρίσκει κανείς σήμερα στα ράφια του σούπερ μάρκετ. Αλάδωτα όσπρια, ραδίκια και τσουκνίδες, σκόρδα, κρεμμύδια, ελίτσες, κομπόστες με φρούτα ξερά και μπόλικο ψωμί. Αυτά ήταν όλα και όλα.

Εκείνο που γλύκαινε κάπως την κατάσταση ήταν, σπανιότερα ο ταχινοχαλβάς και σχεδόν καθημερινά η θρεψίνη, ένα υπερβολικά γλυκό προιόν από σταφύλια, με μπόλικες θερμίδες που το αλείφαμε πάνω από το ψωμί και συγκρατούσαμε έτσι την αχαλίνωτη πείνα μας. Πού και που, λοιπόν και όταν οι δουλειές της το επέτρεπαν η μαμά μας έφτιαχνε αυτά τα σταφιδοψωμάκια, απλά, εύκολα και γρήγορα. Η μυρωδιά μας τρυπούσε τα ρουθούνια καθώς τα περιμέναμε να βγουν αχνιστά, αχνιστά από το φούρνο. Τα τσακίζαμε χωρίς έλεος.

Σήμερα η νηστεία είναι γιαλαντζί και τα σταφιδοψωμάκια δεν καλύπτουν τις ανάγκες που κάλυπταν κάποτε. Εγώ όμως τα φτιάχνω πάντα τέτοια περίοδο γιατί με γεμίζουν νοσταλγία αλλά και γιατί βλέπω πως αν και το τραπέζι είναι γεμάτο με όλα τα καλά του θεού, τα σταφιδοψωμάκια της μαμάς δεν αφήνουν κανέναν ασυγκίνητο. Γίνονται ανάρπαστα… Συνεχίστε την ανάγνωση Σταφιδοψωμάκια Νηστίσιμα

Γιαούρτι Σπιτικό

Σήμερα φίλες μου θα φτιάξουμε σπιτικό, αληθινό γιαούρτι, «ζωντανό», όπως έλεγε και μια παλιά διαφήμιση,  χωρίς τα διάφορα επικίνδυνα για την υγεία μας πρόσθετα. Tο γιαούρτι  το έχω εντάξει στη καθημερινή μας  διατροφή. Όλοι στην οικογένεια, καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες, Άλλος για πρωινό, άλλος για δεκατιανό ή βραδινό.  Τώρα λοιπόν που τα πράγματα έχουν σφίξει και η τιμή του γιαουρτιού ανεβαίνει καθημερινά, ξαναθυμήθηκα  τη μέθοδο της γιαγιάς μου, παμπάλαια αλλά σίγουρη, πολύ απλή και εύκολη και κάθε δυο τρεις μέρες φτιάχνω  μια αρκετά μεγάλη ποσότητα..

Γι α την ιστορία το γιαούρτι χρονολογείται από το 10.000π.χ περίπου, τότε που ο άνθρωπος άρχισε να εξημερώνει τα πρώτα μηρυκαστικά. Κάποιος μακρινός μας πρόγονος  ξέχασε σε κάποιο δοχείο λίγο γάλα. Το γάλα λόγω της θερμότητας μετατράπηκε σε γιαούρτι και από τότε η πορεία του καλά κρατεί. Το γιαούρτι λοιπόν δεν είναι τίποτε άλλο από γάλα πηγμένο. Το γάλα πήζει με τη βοήθεια «καλών» βακτηριδίων, που του δίνουν αυτήν την ευγενική υπόξυνη γεύση  και την τρυφερή, σχεδόν βελούδινη υφή του.

Και βέβαια μπορούμε να το φτιάξουμε με όλων των ειδών τα γάλατα. Εγώ προτιμώ το  φλωρινιώτικο φρέσκο, κατσικίσιο, που το βρίσκω στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς μου, κάθε Δευτέρα και Σάββατο πρωί. Το γιαούρτι στην ουσία είναι τυρί. Για του λόγου το αληθές, βάλτε μια ποσότητα γιαουρτιού σε ένα τουλουπάνι και αφήστε το να στραγγίξει για 24 ώρες. Θα χάσει ένα μεγάλο μέρος της υγρασίας του και θα μετατραπεί σε ξυνούτσικο τυράκι το οποίο μπορείτε να το νοστιμέψετε με λίγο αλατάκι, πιπεράκι, ριγανίτσα και να το απολαύσετε.

Σήμερα τα γιαούρτια που βλέπουμε στα ράφια των σούπερ μάρκετ έχουν υποστεί  ένα σοβαρό … λίφτιγκ, τόσο στην εμφάνιση, όσο και στην γεύση, σε τέτοιο βαθμό, που τα  παιδιά, δεν αναγνωρίζουν την αληθινή γεύση του γιαουρτιού και όταν τους το προσφέρουν δεν το εκτιμούν.

Το γιαούρτι είναι μια τροφή φάρμακο. Ιδίως για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους. Μέσα σ’ ένα γιαούρτι που θα το φτιάξετε μόνη σας υπάρχουν πρωτεΐνες υδατάνθρακες, Ω3 και  Ω6 λιπαρά, πολλές λιποδιαλυτές βιταμίνες του γάλακτος και πολλά μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως ασβέστιο, φωσφόρο, κάλιο, μαγνήσιο νάτριο, σελήνιο, χρώμιο. Το σπιτικό γιαούρτι  είναι μια απέραντη κοινότητα ζωντανών μικροοργανισμών που είναι χρήσιμοι στον ανθρώπινο οργανισμό, ιδιαίτερα στο πεπτικό σύστημα.

Μετά από όλα όσα ανέφερα είμαι σίγουρη ότι σας έπεισα να δοκιμάσετε, έστω για μια φορά, να φτιάξετε το δικό σας γιαούρτι! Θα νιώσετε πολύ υπερήφανες από το αποτέλεσμα, αρκεί να ακολουθήσετε δύο- τρία απλά βήματα… Συνεχίστε την ανάγνωση Γιαούρτι Σπιτικό

Πασχαλιάτικα Τσουρέκια της Αυγής

Είναι κάποιες μυρουδιές, φίλες μου κάποιες γεύσεις που είτε το θέλουμε είτε όχι είναι ταυτίσμένες με συγκεκριμένες γιορτές. Η μυρουδιά και η ντελικάτη γεύση του τσουρεκιού για παράδειγμα, ακόμα και μέσα στο κατακαλόκαιρο ή το καταχείμωνο, ανακαλεί Πασχαλιάτικους συνειρμούς. Πασχαλιά, τσουρέκια και κόκκινα αυγά, πάνε μαζί. Δε νομίζω να υπάρχει νοικοκυρά που θα στρώσει πασχαλιάτικο τραπέζι, χωρίς να υπάρχει επάνω σ’ αυτό, σε  θέση περίοπτη η  μυρωδάτη, χρυσοκίτρινη, αφράτη, γλυκιά πλεξούδα, να σε προκαλεί να  γευτείς τη γλύκα της και να απολαύσεις τα αρώματα της. Και δε νομίζω να υπάρχει κανείς, μικρός ή μεγάλος που μπορεί να αντισταθεί σ’ αυτήν την πρόκληση.

Αυτός, λοιπόν, ο πασχαλιάτικος πειρασμός , προκαλεί δέος και φόβο στις νοικοκυρές γιατί δύσκολα «πετυχαίνει» και γι’ αυτό οι περισσότερες  αποφεύγουν να τα φτιάξουν στο σπίτι.  Προτιμούν να τα αγοράσουν έτοιμα, από το φούρνο της γειτονιάς ή από του ράφια του σούπερ μάρκετ. Όμως, τί να σας λέω τώρα, το γνωρίζετε καλά πως η γεύση  και η μυρουδιά του σπιτικού τσουρεκιού δε συγκρίνεται με αυτήν του ετοιματζίδικου, χώρια που η αγορά του στοιχίζει και ένα σωρό λεφτά. Οι καιροί που διανύουμε δεν  επιτρέπουν άσκοπες σπατάλες.

Λέω λοιπόν, όσες δε έχετε επιχειρήσει να φτιάξετε ποτέ τσουρέκια γιατί φοβάστε την αποτυχία, να κάνετε μαζί μου την αρχή. Πρέπει να ξέρετε ότι  τα τσουρέκια  είναι το γλυκό της ζεστασιάς και της υπομονής. Για να «πετύχουν»  είναι απαραίτητο να  τους εξασφαλίσετε ένα ζεστό περιβάλλον, να τα κανακέψετε, να τα περιποιηθείτε, να τους συμπεριφερθείτε ανάλογα, γιατί  άλλοτε απαιτούν την σκληράδα και άλλοτε την τρυφερότητά μας. Όσες αποφασίσετε να ασχοληθείτε με το φτιάξιμο των τσουρεκιών πρέπει να οπλιστείτε με  την απαραίτητη υπομονή. Να τα περιμένετε να φουσκώσουν, αργά, αργά και  όσο πρέπει.

Αν ακολουθήσετε με προσοχή τις λεπτομερεΙς οδηγίες μου, σας υπόσχομαι πως ακόμα και αν δεν έχετε ξαναφτιάξει ποτέ τσουρέκια στη ζωή σας, το αποτέλεσμα θα σας κάνει νιώσετε περήφανες. Ανασκουμπωθείτε φίλες μου, πάρτε βαθιές ανάσες . Η επιχείρηση τσουρέκια ξεκινάει…! Αν σας αρέσουν οι πασχαλιάτικες συνταγές δείτε και την παραδοσιακή Μαγειρίτσα από την θεία μου την Μέλπω… Συνεχίστε την ανάγνωση Πασχαλιάτικα Τσουρέκια της Αυγής

Λαχταριστός Μπαμπάς

Το θυμάστε φίλες μου, (στις Φλωρινιώτισες της ηλικίας μου αναφέρομαι) δε μπορεί να μην το θυμάστε εκείνον το γλυκό πειρασμό που σέρβιρε, ανάμεσα στους άλλους γλυκούς πειρασμούς, το πάλαι ποτέ ζαχαροπλαστείο «ΟΛΥΜΠΙΟΝ». Εκείνη την αφράτη, ζουμερή αμαρτία, που πρώτα τη τρώγαμε γιατί δεν μπορούσαμε να της αντισταθούμε και μετά άρχιζαν να μας.τρώνε οι  τύψεις και αισθανόμασταν την ανάγκη να εξομολογηθούμε και να νηστέψουμε για να χάσουμε τις θερμίδες που είχαμε πάρει.

Για το «Μπαμπά» μιλάω που τον τρώγαμε παρέα με μια μπάλα παγωτό κρέμα και ευφραίνονταν οι αισθήσεις μας. Για μας τους παλαιότερους, «ο μπαμπάς» εκτός από νοστιμιά και θερμίδες, κουβαλάει και  αναμνήσεις. Γλυκές αναμνήσεις, σαν το σιρόπι που έσταζε από την άκρη των εφηβικών μας χειλιών όταν τον «τσακίζαμε» με βουλιμία, καθισμένες εκεί στα σιδερένια τραπεζάκια του «ΟΛΥΜΠΙΟΝ»  με τη μαρμάρινη επιφάνεια. «Σιγά κορίτσια, σιγά, θα πνιγείτε. Το γλυκό τρώγεται αργά, αργά. αλλιώς πώς θα απολαύσετε τη γλύκα του;» μας έλεγε  ο συμπαθέστατος κ. Μάκης- θεός σχωρέστον- που παρακολουθούσε μισοκρυμμένος πίσω από το ψυγείο. Δεν του ξέφευγε τίποτα. «Θα μας πεις  το μυστικό σου κ. Μάκη; Τι βάζεις στα γλυκά σου και είναι τόσο νόστιμα;» «Αν μου πείτε κι εσείς τα δικά σας μυστικά, τότε ευχαρίστως!» απαντούσε και τα γαλανά του μάτια σπίθιζαν γεμάτα πονηριά και υπονοούμενα.

Η συνταγή που σας δίνω σήμερα, σίγουρα δεν θα έχει τη νοστιμιά της παλιάς συνταγής . Άλλωστε εκείνη την εποχή εκτός  τα υλικά και το μεράκι του κ Μάκη, ήταν και άλλα πράγματα που αναμειγνύονταν  μαζί με αυτά και έκαναν τα πάντα να μοιάζουν μοναδικά.  Όμως είναι μια συνταγή γρήγορη, πολύ νόστιμη, εύκολη, και πετυχαίνει πάντα. Μη ξεχνάτε όμως: Ο «μπαμπάς» τρώγεται πάντα  συνοδευμένος από  μια μπάλα παγωτό, φτιαγμένο με την παλια Φλωρινιώτικη συνταγή, την οποία επιφυλάσσομαι να σας την παρουσιάσω σύντομα. Προς το παρόν πάμε για τον. «μπαμπά»! Συνεχίστε την ανάγνωση Λαχταριστός Μπαμπάς

Λαγκίτες (Αρβανιτοβλάχικα Πέτουλα)

Πέτουλα, φίλες μου, ονομάζουν οι βλαχαρβανίτες της Δροσοπηγής και του Φλαμπούρου (Φλώρινα), τις λαγκίτες ή λαλαγκίτες ή τηγανίτες ή πετουλίτσες όπως αποκαλούνται στα «ντόπια» χωριά. Τα πέτουλα ήταν παλαιότερα  συνυφασμένα με τα σημαντικότερα στάδια της  ζωής του ανθρώπου: Τον αρραβώνα και το  γάμο, τη  γέννηση και τη βάφτιση, το θάνατο και τα ταφικά έθιμα.

Τα αρραβωνιάσματα  και  ο «λόγος» που δίνονταν από τα σόγια και «έδενε» για πάντα  τις τύχες των παιδιών τους, σφραγίζονταν γύρω από ένα τραπέζι με ροδοτηγανισμένα πέτουλα, πασπαλισμένα με ζάχαρη και κανέλα, ενώ  στους γάμους προσφέρονταν σαν γλύκισμα, περιχυμένα με μέλι και καρύδια.

Και όταν με το καλό το ζευγάρι κάρπιζε και  έρχονταν τα παιδιά,  οι καλονοικοκυρές, μάνα και πεθερά, οι μαστόρισσες, έβαζαν το μεγάλο μαυρισμένο τηγάνι πάνω από την πυροστιά και μοσχομύριζε η γειτονιά. Τα πέτουλα  μοιράζονταν από σπίτι σε σπίτι και μ’ αυτόν τον τρόπο γίνονταν γνωστό το χαρμόσυνο γεγονός της γέννησης, σε όλο το χωριό. Και όταν έρχονταν η ώρα να πάρει το νεογέννητο τ’ όνομά του, να βαφτιστεί,  οι γονείς δεξιώνονταν τον νονό στο σπίτι,  λιτά, απλά, χωρίς περιττές πολυτέλειες, με πέτουλα, τσίπουρο, στραγαλοστάφιδα και φιστίκια με το τσόφλι. Και στο θάνατο όμως και σε κάθε ταφικό έθιμο, εκτός από τις κάθε λογής πίτες, γαλατόπιτες, μπουρέκια, ρεθανίκια κ.α., οι βλαχαρβανίτες, μοίραζαν πέτουλα για να αναπαύονται και  να είναι  χορτασμένες οι ψυχές των αγαπημένων που δεν βρίσκονταν πια στην ζωή.

Τα πέτουλα, είναι μια ακόμα έξυπνη  επινόηση των νοικοκυράδων εκείνης της εποχής, όπου τα υλικά που είχαν στη διάθεσή τους ήταν στοιχειώδη, και έπρεπε να βάλουν τη φαντασία τους να δουλέψει  για να δημιουργήσει από το τίποτα, κάτι που να ταιριάζει σε κάθε περίσταση και να είναι συνάμα, νόστιμο θρεπτικό και χορταστικό. Η συνταγή για τα πέτουλα, είναι της μαμάς μου που τα φτιάχνει  χρόνια τώρα, σε χαρές και σε λύπες, σε γιορτές και πανηγύρια. Ακόμα και  τις καθημερινές, όταν περιμένει τις φίλες της για καφέ, όταν  μαζευόμαστε γύρω της τα παιδιά και τα εγγόνια της και μπορώ να σας πω ότι το αποτέλεσμα το τιμάμε ιδιαίτερα.

Η συνταγή είναι εύκολη, γρήγορη και απλή, όπως απλοί ήταν οι άνθρωποι μιας άλλης εποχής, που με ότι είχε το ντουλάπι τους, κατάφερναν να κάνουν την  δύσκολη καθημερινότητά τους να μοιάζει με γιορτή! Φτιάξτε τα και θα με θυμηθείτε!  Σκέτα ή με τυρί, πασπαλισμένα με ζάχαρη κανέλα και καρύδια, περιχυμένα με μέλι, σιρόπι φράουλας, βύσσινου ή σοκολάτας, είναι πεντανόστιμα, σκέτος πειρασμός!

Για είκοσι (20) περίπου πέτουλα χρειαζόμαστε…: Συνεχίστε την ανάγνωση Λαγκίτες (Αρβανιτοβλάχικα Πέτουλα)