Αρακάς ο λαδερός! Ένας… φίλος στο πιάτο μας

Η πριγκίπισσα έφτασε το βράδυ στο παλάτι. Είχε χάσει τη συνοδεία της μέσα στην καταιγίδα που άρχισε ξαφνικά. Ζήτησε να την φιλοξενήσουν.
«Είμαι πριγκίπισσα» είπε.
« Αληθινή πριγκίπισσα;».
«Ναι!» απάντησε αυτή.
Η βασίλισσα δεν την πίστεψε, όμως για να σιγουρευτεί, κάλεσε τις καμαριέρες και τους είπε:
«Θα βάλετε τα πιο χοντρά μας στρώματα στο κρεβάτι και από πάνω τα πιο μαλακά παπλώματα. Κάτω, κάτω, θα βάλετε αυτό το μπιζέλι»…
Και έβγαλε από το κομψό τσαντάκι της ένα καταπράσινο ξερό μπιζέλι και τους το έδωσε. Αυτές έκαναν όπως τους είπε η βασίλισσα και ετοίμασαν το δωμάτιο για την πριγκίπισσα.

Η πριγκίπισσα έκανε μπάνιο, έφαγε με όρεξη την πεντανόστιμη μπιζελόσουπα μαζί με το βασιλιά, τη βασίλισσα και το μονάκριβο γιο τους, τον νεαρό όμορφο πρίγκιπα. Μετά κουρασμένη έπεσε να κοιμηθεί . Κοιμήθηκε χαμογελαστή και ονειρεύτηκε μια βροχή από μπιζέλια…

Αρακάς Λαδερός - 22

Το παραπάνω είναι ένα απόσπασμα από το αγαπημένο παραμύθι του Χαν Κρίστιαν Άντερσεν. Όταν το διάβαζα μικρή με καταλάμβανε μια ειρωνική διάθεση απέναντι στην κακομαθημένη πριγκίπισσα που ακόμα και ένα τόσο δα μπιζελάκι, τοποθετημένο κάτω από μια ντουζίνα στρώματα ήταν ικανό να την ενοχλήσει τόσο ώστε να χάσει τον ύπνο της… Ωστόσο καθόλου δεν την ενόχλησε όταν κάθισε και γεύτηκε την πεντανόστιμη μπζελόσουπα. Ίσως γιατί είχε δίπλα της το πεντάμορφο βασιλόπουλο. Πάντα, ακόμα και στα παραμύθια, μια καλή παρέα γίνεται αιτία να βλέπουμε τα πράγματα με άλλο μάτι.

Ο αρακάς είναι όσπριο και όχι λαχανικό όπως νομίζουν οι περισσότεροι και αν σας μπερδεύει το διπλό όνομα αρακάς-μπιζέλι, ξεκαθαρίζω ότι πρόκειται για το ίδιο πράγμα, μόνο που μπιζέλι συνήθως αποκαλούμε το αποξηραμένο φασολάκι της μπιζελιάς ενώ αρακά το φρέσκο. Όμως οι… αμφιβολίες για τον αρακά σταματούν εδώ καθότι δεν νομίζω να υπάρχει κανείς που να αμφιβάλλει για τις γευστικές του ιδιότητες και κυρίως για τη μεγάλη θρεπτική αξία του, που τον κάνουν πραγματικό φίλο του οργανισμού μας. Έναν πραγματικά καλό φίλο στο πιάτο μας. Είναι σπουδαία πηγή βιταμίνης Α, Β1 και C. Οι φλούδες του αρακά είναι πλούσιες σε χλωροφύλλη, σίδηρο και ουσίες που ρυθμίζουν το ασβέστιο. Ο αρακάς είναι ελαφρά διουρητικός. Ανακουφίζει από τους πόνους του έλκους στομάχου, γιατί συμβάλλει στην εξουδετέρωση των γαστρικών υγρών. Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιούν ένα βάμμα από ώριμους σπόρους κατά των ασθενειών του νωτιαίου μυελού, της σπαστικής παραλύσεως, της μυελίτιδος και της κατά πλάκας σκλήρυνσης.

Ο αρακάς σαν φυτό δεν αγαπάει τη ζέστη. Αντέχει και ευδοκιμεί στο κρύο. Η συγκομιδή του γίνεται την άνοιξη . Τότε εμφανίζεται στις λαϊκές υπέροχος με λαμπερό χλωροπράσινο χρώμα. Ο φρέσκος αρακάς εξωτερικά μοιάζει με φρέσκο φασολάκι και στο εσωτερικό του έχει τουλάχιστον πέντε ολοστρόγγυλους σπόρους Οι πράσινες μπίλιες που κρύβονται μέσα στα τρυφερά φασολάκια τους μεταμορφώνονται σε υπέροχα πιάτα με ανοιξιάτικα αρώματα. Τον φρέσκο αρακά όταν είναι στην εποχή του και δεν τον χάνουμε με τίποτα. Ακόμα κι αν μας κουράζει η διαδικασία του καθαρίσματος. Είναι γλυκός, τρυφερός, ευκολόβραστος. Όμως είναι πάρα πολύ σύντομη η εποχή καρποφορίας του (2-3 εβδομάδες) και καλά-καλά δεν προλαβαίνουμε να τον φάμε φρέσκο. Έτσι αναγκαζόμαστε να καταφύγουμε στη λύση του κατεψυγμένου που είναι επίσης νόστιμος και φθηνότερος. Ο αρακάς ταιριάζει πολύ με τον άνηθο, το δυόσμο, και τα καρότα. Και όταν μαγειρεύονται μαζί, κάνουν ένα από τα πιο ωραία λαδερά φαγητά της ελληνικής κουζίνας…

Τι θα χρειαστείτε:

– 1 φλυτζ. ελαιόλαδο έξτρα παρεθένο
– 1½ κρεμμύδι ξερό
– 2 σκελίδες σκόρδο
– 1 πιπεριά κέρατο
– 3-4 φρέσκα κρεμμυδάκια
– 2 καρότα μέτρια
– 1 κιλό αρακά φρέσκο ή κατεψυγμένο
– 1 κουτί ντοματάκια ή τρεις ντομάτες ώριμες
– 1 φλυτζ. μυρωδικά άνηθος, μαϊντανός, φυλλαράκια δυόσμου, όλα ψιλοκομμένα
– Αλάτι, πιπέρι
– Νερό ζεστό

Πώς θα το φτιάξετε: Συνεχίστε την ανάγνωση Αρακάς ο λαδερός! Ένας… φίλος στο πιάτο μας

Κολοκυθόριζο το… απλόν

Σύμφωνα με… έγκυρες πηγές, από προχθές το βραδάκι στις 19.38 ώρα Ελλάδος έχουμε περάσει και επισήμως στην εποχή του χρόνου που λέγεται καλοκαίρι. Θερινό ηλιοστάσιο γαρ που σημαίνει ότι βιώσαμε ήδη την μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Το καλοκαίρι είναι λέξη μεσαιωνική και την ετυμολογία της την καταλαβαίνουμε αμέσως. Πράγματι, προέκυψε «εκ συναρπαγής» που λένε και οι φιλόλογοι, δηλαδή από συγχώνευση σε μια λέξη της φράσης «καλός καιρός». Ήδη σε κάποιο ελληνολατινικό γλωσσάρι της ύστερης αρχαιότητας παραδίδεται ο τύπος «καλόκαιρος», ενώ σε κείμενο του 9ου αιώνα απαντά ο τύπος «καλοκαίριον» -από εκεί είναι εύκολο, καλοκαίριν, καλοκαίρι. Το πιάσαμε το υπονοούμενο, το καλοκαίρι κάνει καλό καιρό!

Κολοκυθόριζο το... απλόν - 15

Η αρχαία λέξη έχει διατηρηθεί κι αυτή, θέρος. Είναι ήδη ομηρική. Διαβάζουμε στην Οδύσσεια : « ουτ’ εν θέρει, ουδ’ εν οπώρη» όπου οπώρα σημαίνει το φθινόπωρο. Η λέξη θέρος προέρχεται από ινδοευρωπαϊκή ρίζα που δηλώνει τη ζέστη και τη θερμότητα -από την οποία άλλωστε προέρχεται και η λέξη «θερμός». Θέρος όμως είναι και ο θερισμός: «θέρος-τρύγος-πόλεμος» λέει η παροιμία για τις τρεις μεγάλες αναστατώσεις της παλιάς εποχής…

Κολοκυθόριζο το... απλόν - 19

Άραγε να ονομάστηκε το καλοκαίρι από τον θερισμό, να σημαίνει «εποχή του θερισμού»; Όχι, το αντίστροφο συνέβη. Η αρχική σημασία του ρήματος «θερίζω» ήταν «περνώ το καλοκαίρι» και μετά πήρε τη σημασία «δρέπω». Σας ζάλισα; Τι να κάνω; Παρασύρομαι και δεν έχω και κανένα δίπλα μου να με διακόψει. Καλοκαιράκι λοιπόν παντού, στη φύση, στην καρδιά, στο μυαλό και κατά συνέπεια και στην κουζίνα μας. Διότι ετούτη η εποχή η ευλογημένη με τη αφόρητη ζέστη, που δεν ήρθε ακόμα αλλά είναι προ των πυλών, καλεί για ελαφριές συνταγές. Και μιας και τα κολοκυθάκια είναι στα καλύτερά τους αυτήν την εποχή (μόλις μάζεψα τα πρώτα από το κηπάκι μας, τρυφερά , τρυφερά, με επιδερμίδα βελούδινη) και έφτιαξα αυτό το καθημερινό, εύκολο, ελαφρύ, νόστιμο καλοκαιρινό φαγητό! Κολοκυθόρυζο. Βγήκε τέλειο! Το τιμήσαμε δεόντως. Είναι ένας από τους πολλούς τρόπους για να μαγειρέψετε τα κολοκυθάκια ίσως ο πιο ελαφρύς.

Κολοκυθόριζο το... απλόν - 17

Τι θα χρειαστείτε:

– 1 κιλό κολοκυθάκια μικρά
– 1 φλυτζ. τσαγ. ρύζι καρολίνα ή νυχάκι για πιο σπυρωτό αποτέλεσμα
– 1/2 κούπα ελαιόλαδο
– 2 και 1/2 κούπες ζεστό νερό
– 1 ξερό κρεμμύδι ψιλοκομμένο
– 2-3 φρέσκα κρεμμυδάκια
– 1 πιπεριά κέρατο
– δυόσμο ή άνιθο
– μαϊντανό (ένα φλυτζ. τσαγιού)
– Αλάτι, πιπέρι

Για το σερβίρισμα:

– Φρεσκοστυμμένο χυμό λεμονιού
– Γιαούρτι

Πώς θα το φτιάξετε:

Κολοκυθόριζο το... απλόν - 2

Συνεχίστε την ανάγνωση Κολοκυθόριζο το… απλόν

Ψάρι πλακί στο φούρνο. Μμμμμ… φανταστικό

Ωραίο φαγάκι σας έχω σήμερα. Καλοκαιρινό νόστιμο γρήγορο εύκολο: ψάρι (γριβάδι) πλακί στο φούρνο…!

Το ψάρι στο φούρνο, φίλες και φίλοι μου, γίνεται με πολλούς τρόπους, από τον πιο απλό μέχρι τον πιο σύνθετο. Αρκεί το ψάρι να είναι φρέσκο. Μέχρι και στο χαρτί το τυλίγεις πετάς εκεί πέρα κανά δυο μυρωδικά και έχεις γεύμα τέλειο. Αλλά σήμερα δε θα μιλήσουμε για ότι κι ότι, θα μιλήσουμε για Πλακί με Π κεφαλαίο. Το πλακί είναι εμβληματικό πιάτο της παραδοσιακής μας κουζίνας. Εκεί μέσα στη ζεστασιά του φούρνου ανακατεύονται αρμονικά η γεύση του ψαριού με τη γλύκα της μελωμένης ντομάτας, του λεπτοκομμένου κρεμμυδιού, του σκόρδου, των λαχανικών και των μυρωδικών και το αποτέλεσμα είναι ένα ψάρι θεϊκό που βουλιάζει μέσα σε μια πεντανόστιμη σάλτσα. Μια σάλτσα όνειρο . Μια σάλτσα που σου μιλάει. Σου λέει να πιάσεις το ζεστό καρβέλι, να το σπάσεις με το χέρι σου και να αρχίσεις τις βούτες και τελειωμό να μην έχεις.

Ψάρι πλακί στο φούρνο - 613

Το μαγείρεμα του ψαριού στο φούρνο είναι ένας τρόπος «να φτουρήσει το ψάρι,» όπως έλεγε η γιαγιά Αθηνά που κατά την άποψή της «το ψάρι δεν είναι φαγητό είναι ….φρούτο και δε σε χορταίνει». Για να γίνει λοιπόν φαγητό που θα ταΐσει όλη την οικογένεια – και μιλάμε για μεγάλες οικογένειες_ πρέπει να συνδυαστεί και με άλλα υλικά, με φρέσκα λαχανικά, μυρωδικά και καλό ελαιόλαδο, οπότε και μετατρέπεται σε ένα θεϊκό πιάτο με αξεπέραστη γεύση και επί πλέον χορταίνει . Η προσοχή στο ψήσιμο του ψαριού, που δεν πρέπει επ’ ουδενί να στεγνώσει. Όλα τα ψάρια μαγειρεύονται στο φούρνο, μικρά και μεγάλα αλλά τα αφρόψαρα, σαν τον κολιό, το σκουμπρί ή τη σαρδέλα, δίνουν άλλη γεύση στη σάλτσα εξαιτίας των λιπαρών τους. Τέλος, το μεγάλο ψάρι κομμένο σε φέτες στο φούρνο είναι μια εύκολη, γρήγορη γευστική και αξιοπρεπής λύση που σου λύνει τα χέρια.

Ψάρι πλακί στο φούρνο - 612

Εγώ έφτιαξα το πλακί με γριβάδι που το είχα κομμένο σε φέτες και φυλαγμένο στην κατάψυξη από τη γιορτή του Ευαγγελισμού. Αυτήν την περίοδο – περίοδος αναπαραγωγής του γριβαδιού- απαγορεύεται το ψάρεμα οπότε και δεν μπορείς να το βρεις στα ψαράδικα. Φτιάξτε το με ότι ψάρι βρείτε στην ψαραγορά. Το αποτέλεσμα θα είναι εξαιρετικό.

Ψάρι πλακί στο φούρνο - 610

Τι θα χρειαστείτε:

– 1-1 1/2 κιλό ψάρι σε φέτες (πάχους 4-5 εκ.) ή δύο-τρία ολόκληρα
– 4 μεγάλες ντομάτες
– 3 μεγάλα κρεμμύδια, σε λεπτές φέτες
– 2-3 καρότα μέτρια κομμένα σε ροδέλες
– 6 σκελίδ. σκόρδο σε φετάκια
– 1/2 φλιτζ. τσαγ. μαϊντανός ψιλοκομμένος
– 1/2 φλιτζ. τσαγ. λευκό κρασί
– Χυμός από ένα ζουμερό λεμόνι
– 2 φύλλα δάφνης
– 1 κουτ. καφέ. θυμάρι ή ρίγανη
– 1 φλιτζ. τσαγ. έξτρα παρθένο ελαιόλαδο
– Αλάτι, πιπέρι

Πώς θα το φτιάξετε:

Συνεχίστε την ανάγνωση Ψάρι πλακί στο φούρνο. Μμμμμ… φανταστικό

Ανοιξιάτικο Φρικασέ με κατσικάκι γάλακτος

Το φρικασέ είναι ένα ελληνικό, ελληνικότατο φαγητό. Υπάρχει με άλλα λόγια σε όλες τις κουζίνες από τη Μακεδονία μέχρι την Πελοπόννησο και στα νησιά από το Ιόνιο, το Αιγαίο έως κάτω στην Κρήτη. Είναι, θα έλεγα, φαγητ …. παντός καιρού. Χειμωνιάτικο αν μαγειρευτεί με χοιρινό αλλά και ανοιξιάτικο, αφού τότε είναι η καλύτερη εποχή για τα αρνάκια και τα κατσικάκια του γάλακτος. Επίσης την άνοιξη τα μαρούλια και ο άνηθος μεγαλουργούν στους μπαξέδες και τα βρίσκεις πάμφθηνα  σε όλες τις λαϊκές αγορές Μπορεί όμως να μαγειρευτεί θαυμάσια και κατακαλόκαιρο με τρυφερό μοσχαράκι. Το φρικασέ  με λίγα λόγια είναι ένα κλασικό, αγαπημένο, μαμαδίστικο φαγητό.

Αρνάκι Φρικασέ - 23

Όμως, και εδώ είναι το μεγαλείο  της ελληνικής κουζίνας, κάθε μαμά  το μαγειρεύει με διαφορετικά υλικά. Η επιλογή των υλικών διαφέρει ανάλογα με την καταγωγή και την οικογενειακή μαγειρική παράδοση της κάθε μαμάς. Η μαμά μου το μαγειρεύει με σπανάκι. Στην Κρήτη το δοκίμασα σε δύο εκδοχές (και οι δύο υπέροχες):  με σταμναγκάθι η μία, μαγειρεμένο από τη  μαμά της φίλης μου της Φιλιώς και με αγριόχορτα, μυρώνια και καυκαλίθρες η άλλη. Εγώ πάλι το φτιάχνω κλασικά με κρεμμυδάκι και  μαρούλια αλλά μερικές φορές όταν με πιάνει το δημιουργικό μου ρίχνω και ότι λαχανικό μου περισσεύει και αντίδια και κολοκυθάκια τρυφερά έριξα  για παράδειγμα τις προάλλες και πηγαίνουν θαύμα. Το κοινό στοιχείο σε όλες τις εκδοχές είναι ότι όλες τελειώνουν πάντα με ένα ξινούτσικο αυγολέμονο.

Εδώ θα σας δείξω την παραδοσιακή  εκδοχή: Φρικασέ με κατσικάκι γάλακτος με μαρούλια και φρέσκο κρεμμυδάκι. Είναι ιδανική επιλογή για ένα γεύμα η και  για δείπνο στο σπίτι με παρέα, καθώς μπορείτε να το ετοιμάσετε από πιο νωρίς και να το ζεστάνετε μετά προσεκτικά, αλλά κυρίως επειδή η ασυνήθιστη γεύση του αρέσει πάντα πολύ σε όλους…

Τι θα χρειαστείτε:

– 1 κιλό κατσικάκι ή αρνάκι γάλακτος κομμένο σε 5-6 μερίδες
– 1 φλυτζ. του καφέ έξτρα παρθένο ελαιόλαδο
– 2 μαρούλια μεγάλα
– 5-6 φρέσκα κρεμμυδάκια
– 1 κρεμμύδι ξερό
– 1 λίτρο νερό βραστό
– Αλάτι  και πιπέρι
– Μια πρέζα κύμινο (προαιρετικά. Του πάει όμως πολύ)
– 1 φλυτζ. τσαγ. ψιλοκομμένο άνηθο (προαιρετικά)

Για το αυγολέμονο:

– 2 αυγά
– Χυμός από δύο λεμόνια
– Αλάτι πιπέρι
– Μια κουταλιά  κορν φλάουρ (προαιρετικά)

Πώς θα το φτιάξετε:

Αρνάκι Φρικασέ - 1 Συνεχίστε την ανάγνωση Ανοιξιάτικο Φρικασέ με κατσικάκι γάλακτος

Κοφτό Μακαρονάκι με Κεφτεδάκια αλά κρεμ

Αν θέλετε να φτιάξετε κάτι  εύκολο γρήγορο, νόστιμο, πρωτότυπο και παράλληλα  να αξιοποιήσετε ότι υπάρχει στο ψυγείο σας ιδού η λύση. Λίγος κιμάς που περίσσεψε και δεν ξέρετε πώς να τον μαγειρέψετε, ένα καροτάκι, ένα κρεμμυδάκι, ότι ζυμαρικό έχετε και θα φτιάξετε ένα φαγάκι όνειρο. Αυτό το έξυπνο  φαγητό  είναι η τρανή επιβεβαίωση της φιλοσοφίας που είχε η γιαγιά Αθηνά και μαζί με αυτήν όλες οι νοικοκυρές της γενιάς της. Καλή νοικοκυρά, έλεγε, δεν είναι εκείνη που έχει γεμάτο το ντουλάπι της επομένως και γεμάτο το τραπέζι της. Καλή νοικοκυρά είναι εκείνη που και με άδειο ντουλάπι πάντα βρίσκει τρόπο να γεμίσει το τραπέζι της.

Την εποχή της γιαγιάς Αθηνάς βέβαια το άδειο ντουλάπι ήταν ένα συνηθισμένο καθημερινό φαινόμενο. Οπότε επιστρατεύονταν μηχανισμοί περίεργοι ευφυείς και το τίποτα γινόταν κάτι. Η έμπνευση και ο αυτοσχεδιασμός  δημιουργούσαν θαύματα.  Ένα χορταράκι από εδώ, λίγο αλευράκι από εκεί,, μια στάλα λαδάκι, τα χθεσινά περισσεύματα που δεν πετιόταν ποτέ (αμαρτία παιδάκι μου φαγάκι του θεού δεν πετιέται) και μια νέα έξυπνη συνταγή έκανε την εμφάνισή της στο τραπέζι. Κάπως έτσι άλλωστε δημιουργήθηκε η σοφή ελληνική παραδοσιακή μαγειρική, απαλλαγμένη από περιττά,  τριγλυκερίδια  και χολιστερίνες, προορισμένη να χορταίνει χωρίς να βλάπτει.

Και για να θυμηθούμε λίγο και το Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο «η μαγειρική είναι παράδοσις και ταπείνωσις.» . Βέβαια τούτο εδώ το φαγάκι κάθε άλλο παρά ταπεινό θα το έλεγε κανείς. Μπορεί να έγινε με ότι υπάρχει στο ψυγείο αλλά το αποτέλεσμα  σας βεβαιώνω μοιάζει …. Βασιλικό. Συνεχίστε την ανάγνωση Κοφτό Μακαρονάκι με Κεφτεδάκια αλά κρεμ

Φακές Σούπα

Ένα πλούσιο γεύμα με ένα …..«ταπεινό» υλικό!

Μια μέρα ο Διογένης, ο γνωστός κυνικός φιλόσοφος, έτρωγε ένα πιάτο φακή καθισμένος έξω από το πιθάρι του. Εκείνη την ώρα έτυχε να περνάει από εκεί ένας απεσταλμένος του άρχοντα. Κοντοστάθηκε, λοιπόν και του είπε: «Α! Διογένη, αν μάθαινες να μην είσαι ανυπότακτος και αθυρόστομος και αν κολάκευες λιγάκι τον άρχοντα δε θα ήσουν τώρα αναγκασμένος να τρως συνέχεια φακές.» ο Διογένης σταμάτησε να τρώει, σήκωσε το βλέμμα του και κοιτάζοντας τον πλούσιο στα μάτια του αποκρίθηκε. «Α, φουκαρά αδερφέ μου! Αν μάθαινες να τρως λίγες φακές, δεν θα ήσουν αναγκασμένος να υπακούς και να κολακεύεις συνεχώς τον άρχοντα.»

Από αυτήν τη μικρή ιστοριούλα συμπεραίνουμε πολλά αλλά κρατάμε αυτό: η ταπεινή φακή ταΐζει τον κόσμο εδώ και χιλιάδες χρόνια. Πράγματι η καλλιέργειά της ήταν ευρύτατα διαδεδομένη στην αρχαία Ελλάδα και στη Ρώμη σύμφωνα με αναφορές κειμένων του Ηρόδοτου, Θεόφραστου, Αριστοφάνη, Διοσκουρίδη, Κολουμέλα, Πλίνιου και Βιργίλιου και ήταν γνωστή ως φακός εσθιόμενος. Η καλλιέργεια της φακής ήταν γνωστή και στην αρχαία Αίγυπτο.

Αντικείμενα από φακές και υπολείμματα της τροφής έχουν βρεθεί στην περιοχή της Μεσοποταμίας σε αρχαιολογικές ανασκαφές που χρονολογούνται εδώ και 8000 χρόνια. Άλλωστε δεν ξεχνάμε και την ιστορία της Βίβλου που αναφέρει πως  ο Ησαύ εγκατέλειψε τα πρωτοτόκια του για ένα πιάτο νόστιμη ευωδιαστή σούπα από κόκκινες φακές που μαγείρεψε ο αδελφός του ο Ιακώβ και ένα καρβέλι ψωμί. Την παροιμιώδη έκφραση «αντί πινακίου φακής»,  τη λέμε όταν κάποιος παραχωρεί ένα πολύτιμο αγαθό για ένα ευτελές αντάλλαγμα.

Η φακή ήταν και εξακολουθεί να είναι συνώνυμο της ταπεινότητας και της πενίας. Κάποτε οι ευγενείς καλοφαγάδες δεν την έβαζαν στο τραπέζι τους. Την απαξίωναν γιατί θεωρούνταν «το φαΐ του φτωχού», καθώς ήταν ανέκαθεν πολύ φτηνή. Σήμερα, η  αξία της ταπεινής φακής έχει αναγνωριστεί διεθνώς και τη συναντάμε ακόμα και σε επίσημα γεύματα και σε γκουρμέ εκδοχές.  Είναι ένας γαστρονομικός και διατροφικός θησαυρός, γιατί τα έχει όλα: Είναι φτηνή,  είναι εύκολη στο μαγείρεμα, είναι θρεπτική και πάνω απ’ όλα νόστιμη. Η πιο νόστιμη από όλα τα όσπρια. Συνεχίστε την ανάγνωση Φακές Σούπα

Γριβάδι Στιφάδο στο Φούρνο

Το γριβάδι με κρεμμύδια στον ταβά (ταψί) είναι ένα ξεχωριστό πιάτο, ένα πιάτο  δυτικομακεδονίτικο και δει Φλωρινιώτικο μιας και το γριβάδι είναι ένα ψάρι που αφθονεί στις λίμνες της περιοχής των Πρεσπών και του Αμυνταίου. Είναι, θα έλεγα το γριβάδι ο βασιλιάς του γλυκού νερού, ένα ψάρι που το βάρος του μπορεί να φτάσει μέχρι και τριάντα κιλά. Είναι ψάρι λιπαρό, ιδιαίτερα νόστιμο και μαγειρεύεται με πολλούς τρόπους.

Το συγκεκριμένο φαγητό αποτελεί σπεσιαλιτέ των χωριών του κάμπου. Όσοι  δεν έχουν συνηθίσει τη γεύση του λιμνίσιου ψαριού, μπορούν να αντικαταστήσουν το γριβάδι  με θαλασσινό, μεγάλο ψάρι, όπως ροφό, μαγιάτικο κλπ. ή με χέλι. Το γριβάδι όμως δίνει τη ξεχωριστή του γεύση και νοστιμιά, ειδικά αν μαγειρευτεί με τον παραδοσιακό τρόπο των γιαγιάδων, που ήξεραν να χαϊδεύουν το φαγητό, να του μιλάνε, να μετράνε τα υλικά «με το μάτι», να τους δίνουν το χρόνο που χρειάζονται  για να «αφήσουν» τις ευωδιές και τις πολύτιμες ουσίες τους να ξεχυθούν  και δώσουν εκείνη τη ξεχωριστή νοστιμιά που εμείς, οι νέες νοικοκυρές δεν μπορούμε, όσο και αν προσπαθήσουμε.

Οι γιαγιάδες μας ήξεραν να δίνουν στο κάθε φαγητό την αξία και το σεβασμό που του έπρεπε. Το συγκεκριμένο φαγητό,  η πεθερά μου το μαγείρευε την ημέρα του Ευαγγελισμού, και την Κυριακή των Βαΐων.Το τιμούσαμε ιδιαίτερα. Δεν έμενε τίποτα. Σκουπίζαμε μάλιστα με τη μπουκιά του ψωμιού ακόμα και το μεγάλο μπακιρένιο ταψί.

Φτιάξτε το! Φαίνεται μπελαλίδικο αλλά αν το ξεκινήσετε θα διαπιστώσετε ότι ο μοναδικός μπελάς είναι το καθάρισμα των κρεμμυδιών. Το γριβάδι θα σας το καθαρίσει και θα σας το κόψει σε κομμάτια ο ψαράς, αρκεί να του το ζητήσετε. Συνεχίστε την ανάγνωση Γριβάδι Στιφάδο στο Φούρνο

Κολοκυθάκια Γεμιστά στη Κατσαρόλα

Το καλοκαίρι φίλες μου έχει τις δικές του γεύσεις, τις δικές του μυρουδιές. Ερεθίζει τα πιο αρχέγονα αισθητήρια. Σ’ εμάς τους μεγαλωμένους στην ύπαιθρο, που σκαλίσαμε κάποτε το χώμα, που βυθίσαμε σ’ αυτό σπόρους γόνιμους, που το μυρίσαμε και το  ποτίσαμε, ανακαλεί ολοζώντανους κήπους παιδικής ηλικίας, ξεχασμένους -θαρρείς- παραδείσους, και όλα τα φέρνει πάλι μπροστά. Σαν αστραπή, σαν πυροτέχνημα, σαν φως. Φως αναλυμένο, όμοιο μ’  αυτό που περνάει μέσα από μια σταγόνα βροχής, και ξεχύνεται  στα εκτυφλωτικά χρώματα του ουράνιου τόξου.

Σκέφτομαι λοιπόν , μια και σήμερα θα  μαγειρέψουμε κολοκυθάκια, δεν θα υπήρχε λόγος να μιλάω γι’ αυτά,  αν δεν είχα ζήσει εκείνα τα παιδικά καλοκαίρια, να τα βλέπω, να παίζουν κρυφτό με το φλογερό ήλιο, κάτω από τα πλατιά φύλλα της μάνας τους, να τα παίρνει η ζέστη , να τα μεγαλώνει από τη μια στιγμή στην άλλη και μετά  να τα μαζεύω, με δέρμα ανοιχτοπράσινο, δέρμα στιλπνό. Να τα μαζεύω στο πανέρι μωρά κι ολάνθιστα, γιατί όπως έλεγε η γιαγιά μου: « Μάζεψέ τα ζωντανά, με τον ανθό. Το κολοκυθάκι χωρίς ανθό δε λέει!».

Η αλήθεια είναι πως, ο όποιος μύθος, φήμη ή γοητεία των κολοκυθιών, σ’ αυτόν τον κιτρινοπορτοκαλί ανθό οφείλεται. Σ’ αυτόν το λαμπερό και αυθάδη ανθό, που σε κοιτάει ολάνοιχτος, σαν κάτι μυστικό να έχει εκραγεί μέσα του και του χάρισε σχήμα, και χρώματα και μυρουδιές. Σ’ αυτόν τον ανθό, η γιαγιά μου, γνωστή για τις μαγειρικές της ικανότητες, φέρονταν τρυφερά, καθώς ξεδίπλωνε με ευγένεια περισσή, τα βελουδένια πέταλα, ξερίζωνε του στήμονες και το παραγέμιζε με ρύζια κιμάδες, μυρωδάτους δυόσμους, άνηθους  και μπαχαρικά.

Δεν πιστεύω όμως να υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει λιγουρευτεί, μια τηγανιά ροδοτηγανισμένα,  κολοκυθένια μπαστουνάκια, περασμένα πρώτα από το αλεύρι. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει άνθρωπος που να μην υπέκυψε στον πειρασμό να δοκιμάσει  χρυσές κολοκυθένιες ροδέλες, με τη συνοδεία γιαουρτιού, αρωματισμένου με  σκόρδο και ψιλοκομμένο δυόσμο ή  γεμιστά κολοκυθάκια περιχυμένα με βελούδινη σάλτσα αυγολέμονου.  Όμως μια και τα τηγανιτά δεν θέλουν και πολλά- πολλά για να τα καταφέρει κανείς σήμερα ετοιμαστείτε για γεμιστά κολοκυθάκια αυγολέμονο στην κατσαρόλα… Συνεχίστε την ανάγνωση Κολοκυθάκια Γεμιστά στη Κατσαρόλα

Σουπιές με κοφτό μακαρονάκι

Ένας λαός, φίλοι μου, που κατοικεί, περπατάει και αναπνέει διαρκώς δίπλα στην θάλασσα δεν θα μπορούσε παρά να είναι άμεσα συνδεδεμένος με αυτήν με ποικίλους τρόπους. Έτσι όλοι οι έλληνες ακόμα και εμείς που ήμαστε βουνίσιοι και βλέπουμε τη θάλασσα με το… κιάλι ή κάθε καλοκαίρι στις διακοπές, έχουμε αναπτύξει ένα «θαλασσινό λεξιλόγιο» που έχει μπει στην καθημερινότητά μας. Και ο αριθμός των θαλασσινών εκφράσεων και παροιμιών είναι πραγματικά εντυπωσιακός. Έκανα μια μικρή έρευνα και δείτε ένα μικρό μόνο δείγμα από όσα  … «ψάρεψα»…

Ο θυμωμένος άνθρωπος «γίνεται βαπόρι». Οι στριμωγμένοι επιβάτες ενός λεωφορείου «στοιβάζονται σαν τις σαρδέλες». Ο πάνοπλος άνδρας είναι «σαν αστακός». Ο ενοχλητικός που δεν λέει να φύγει από δίπλα μας κολλάει «σαν το στρείδι».  Τα γένια του αξύριστου τσιμπάνε «σαν αχινοί». Του εξαπατημένου του «πουλήσαν φύκια για μεταξωτές κορδέλες». Στις δύσκολες στιγμές της ζωής μας «τραβάμε κουπί». Στις δύσκολες στιγμές «ο καλός ο καπετάνιος στην φουρτούνα φαίνεται». Στην πληθωρική γυναίκα λέμε «τι φρεγάτα είσαι εσύ;» Όποιος φοβάται ή κρυώνει «σπαρταρά σαν το ψάρι». Ενώ όποιος μας παιδεύει «μας ψήνει το ψάρι στα χείλη».

Η ζωή είναι σκληρή και επικρατεί πάντα ο πιο ισχυρός, «το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό». Η σαγηνευτική γυναίκα «τυλίγει τους άνδρες στα δίχτυα της». Κάποιοι  «ψαρεύουμε σε θολά νερά». Ο τσιγγούνης «έχει καβούρια στην τσέπη». Για την διεφθαρμένη ηγεσία είναι γνωστό «πως το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι».  Ενώ όταν βαδίζεις αργά «πας σαν τον κάβουρα». Όταν όλα δεν πάνε όπως θέλουμε «ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε». Όταν αποτύχαμε «την κάτσαμε την βάρκα». Όταν κάτι είναι λίγο και δεν φτάνει «τι είναι ο κάβουρας, τι είναι το ζουμί του». Όταν όλα πάνε καλά «στην ήρεμη θάλασσα όλοι είναι καπεταναίοι». Ενώ όταν βλέπουμε το φεγγάρι όρθιο λέμε «όρθιο το φεγγάρι ξαπλωτός ο βαρκάρης». Ότι είναι άνευ θεμελίων, το πρόχειρο, είναι σαν το «κάστρο στην άμμο». Και επειδή τα λόγια της θάλασσας δεν τελειώνουν εύκολα λέμε ακόμα: «Το μεγάλο καράβι θέλει και βαθιά νερά. Ή μεγάλα καράβια, μεγάλες φουρτούνες» και τόσα ακόμα που δεν θα μπορούσαν να εξαντληθούν σε ένα άρθρο. Αφήνω για το τέλος το η πονηρή γυναίκα είναι «σουπιά», όπως κι εκείνος που ξεφεύγει σαν την «σουπιά» ή «θολώνει τα νερά» ή «αμολάει μελάνι»  γιατί σήμερα σας έχω συνταγούλα θαλασσινή, νηστίσιμη, πεντανόστιμη: Σουπιές με κοφτό μακαρονάκι! Συνεχίστε την ανάγνωση Σουπιές με κοφτό μακαρονάκι

Λεμονάτες Αγκινάρες με Αρακά

Να και ένα εξαιρετικό λαχανικό που δεν το πολυμαγειρεύουμε, φίλες μου, στον τόπο μας τη Φλώρινα. Ένα λαχανικό, φάρμακο, θα έλεγα, αφού από την αρχαιότητα ακόμα το χρησιμοποιούσαν για θεραπευτικούς σκοπούς. Τρία φλιτζάνια την ημέρα, αφέψημα αποξηραμένης αγκινάρας, (γιατί ναι, μπορείτε να τη βρείτε και σε αυτήν τη μορφή στο παζάρι), λειτουργούν θεραπευτικά κατά της αρτηριοσκλήρυνσης, της ανεπάρκειας του συκωτιού, της χρόνιας νεφρίτιδας, της τοξικής ανουρίας, της φαγούρας  του δέρματος, του ίκτερου, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Το συγκεκριμένο αφέψημα, διαλύει επίσης τις πέτρες στα νεφρά, καθαρίζει το αίμα,  τονώνει την καρδιά, είναι άριστο διουρητικό, κατευνάζει  τους πόνους της κοιλιάς και κάνει και άλλα πολλά που δεν θα τα καταθέσω εδώ.

Ο Πτολεμαίος ο Ευεργέτης, βασιλιάς της Αιγύπτου, αναφέρει ότι στις όχθες ενός ποταμού της Λιβύης φύτρωναν αγκινάρες που μάζευαν οι στρατιώτες, έβγαζαν τα αγκάθια και τις έτρωγαν. Σαν τροφή, η αγκινάρα είναι πολύτιμη. Περιέχει 84% νερό, 3% πρωτεΐνες, 11% υδατάνθρακες και λιγότερο από 1% λιπαρά οξέα. Είναι πλούσια πηγή ασβεστίου και διάφορων βιταμινών (Α, Β1, Β2 ,C).

Μπορούμε να μαγειρέψουμε την αγκινάρα με πολλούς τρόπους. Εγώ φτιάχνω μια υπέροχη σούπα με αγκινάρες μυρωδικά και γιαούρτι. Η συνταγή είναι γαλλική και περιέχει κρέμα γάλακτος. Τη ξεσήκωσα από ένα περιοδικό και την προσάρμοσα στα Φλωρινιώτικα δεδομένα. Αντικατέστησα τη κρέμα γάλακτος με γιαούρτι κατσικίσιο που το φτιάχνω μόνη μου και το αποτέλεσμα με δικαίωσε. Θα την μαγειρέψουμε μια άλλη φορά. Για σήμερα, αγγάρεψα, τη Σοφία από το φαγάδικο «Λαδόκολλα», να μαγειρέψει αγκινάρες με αρακά. Σαν Κερκυραία, (στην Κέρκυρα έχουν τις αγκινάρες περί πολλού) μαγειρεύει τις αγκινάρες τέλεια και  με διάφορους τρόπους: Βραστή σαν σαλάτα, με ψάρι, κρέας, σαλιγκάρια, κουκιά, ρύζι, αρακά και μάραθο. Φτιάχνει επίσης ωραιότατο  τουρσί με αγκινάρες και πεντανόστιμη αγκιναρόπιτα. Συνεχίστε την ανάγνωση Λεμονάτες Αγκινάρες με Αρακά