O μαϊντανός… αλλιώς!

Την έκφραση «είναι μαϊντανός», σίγουρα την έχετε ακούσει φίλες μου. Χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να χαρακτηρίσουμε κάποιον που μπλέκεται παντού και πηγαίνει με όλα! Ο μαϊντανός δεν επιλέχθηκε τυχαία στο συγκεκριμένο σχήμα λόγου, αφού δε λείπει από κανένα σπίτι και μπαίνει σχεδόν παντού, γιατί σε αντίθεση με άλλα μυρωδικά δεν είναι… ζόρικος, δένει με όλα τα υλικά και δίνει ένταση και ιδιαίτερη γεύση σε όλα τα φαγητά.

Το άρωμα και η γεύση του διατηρούνται αν τον προσθέσουμε λίγο πριν το τέλος του μαγειρέματος. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ωμός σε σαλάτες αλλά και σε πολλά πιάτα βελτιώνοντας την αισθητική τους και δίνοντας άρωμα και χρώμα. Ο μαϊντανός είναι ένα πολύτιμο μυρωδικό γιατί, εκτός του ότι νοστιμίζει, είναι πλούσιος σε βιταμίνες Α , Β και C. Θα βρούμε τριπλάσια ποσότητα βιταμίνης C στο μαϊντανό απ’ ότι στο πορτοκάλι.

Ο μαϊντανός αλλιώς - 10

Περιέχει επίσης περισσότερο σίδηρο από οποιοδήποτε άλλο πράσινο λαχανικό. Η αυξημένη περιεκτικότητα σου σε βιταμίνη C ενισχύει την απορρόφηση σιδήρου περισσότερο από άλλες πηγές. Άτομα με αναιμία θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα επίπεδα σιδήρου στο αίμα τους αν φροντίζουν να προσθέτουν άφθονο μαϊντανό στα φαγητά και τις σαλάτες.

Ο μαϊντανός, χάρη στο κάλιο που περιέχει, είναι πρώτης τάξεως διουρητικό, πράγμα ωφέλιμο για τα νεφρά και την ουροδόχο κύστη, ενώ ανακουφίζει από το πρήξιμο των ποδιών που οφείλεται στην κατακράτηση υγρών και στην καταπολέμηση της υπέρτασης. Είναι επίσης εξαίρετο χωνευτικό, χάρη στο αιθέριο έλαιο myristicin το οποίο περιέχει.

Ο μαϊντανός αλλιώς - 9

Η πρώτη αναφορά σε γραπτά κείμενα περιλαμβάνεται στην Οδύσσεια με τα Ομηρικά έπη. Εκεί, το φυτό του μαϊντανού εμφανίζεται στους λειμώνες της νύμφης Καλυψούς στη νήσο Ωγυγία. «.. Λειμώνες ίου ήδε σελινίου θήλεον….». Οι αρχαίοι Έλληνες τον χρησιμοποιούσαν στη στέψη των αθλητών, αλλά επιπλέον, τον πίστευαν ως ένα σύμβολο θανάτου. Το φυτό περιέχει πολλές αμφεταμίνες (amphetamine), ουσίες δηλαδή, που προκαλούν ψυχολογική και σωματική έξαρση. Οι Ρωμαίοι μονομάχοι, γι αυτόν το λόγο, ντοπάρονταν πίνοντας αφέψημα μαϊντανού πριν βγουν να αγωνιστούν στην αρένα. Στην Αρχαία Ρώμη, γενικώς όχι μόνο τον μασούσαν και τον έπιναν αλλά και τον φορούσαν στο κεφάλι τους σαν στεφάνι, για να απορροφά τις αναθυμιάσεις του αλκοόλ.

Όπως όλα τα μυρωδικά, καλό είναι να καταναλώνεται φρέσκος και να μη μαγειρεύεται πολύ ώστε να διατηρεί τις ιδιότητες τους. Στο εμπόριο, βέβαια, θα τον βρούμε εύκολα και αποξηραμένο, οπότε μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε και για να φτιάξουμε αφεψήματα. Πρέπει όμως να έχετε υπ’ όψιν σας ότι η βιταμίνη C καταστρέφεται με τη διαδικασία της ξήρανσης, όμως τα υπόλοιπα συστατικά παραμένουν και ο μαϊντανός εξακολουθεί να είναι πολύτιμος και σε αυτήν τη μορφή.

Ο μαϊντανός αλλιώς - 11

Αν θέλετε, όμως να έχετε φρέσκο μαϊντανό όλο το χειμώνα σα να τον έχετε μόλις κόψει, τότε… παστώστε τον όπως κάνει η ξαδέρφη μου η Στεριανή που φαίνεται στις φωτό. Τη μέθοδο την διδάχτηκε από τη γειτόνισσά της την κ. Μαρίκα (συγχωρεμένη πιά) η οποία, όταν επαναπατρίστηκε από την Ουκρανία, την έφερε μαζί με άλλα στοιχεία της εκεί μαγειρικής κουλτούρας. Η Στεριανή έχει μαγειρέψει για μας και την πισπιλίτα, την νόστιμη καλαμποκόπιτα. Μαζέψτε λοιπόν μπόλικο φρέσκο μαϊντανό, τώρα που ο καιρός ακόμα κρατάει και ξεκινάμε… Συνεχίστε την ανάγνωση O μαϊντανός… αλλιώς!

Αγγουρο-τουρσάκι… γρήγορο, δροσερό, εύκολο!

Το έχουμε συνδέσει με τα καλοκαίρια μας και είναι το πιο δροσερό λαχανικό της κουζίνας. Μιλάμε για το το αγγούρι φυσικά. Το αγγούρι που είναι ένα από τα πιο παρεξηγημένα λαχανικά του κόσμου… Η φύση μας το έδωσε για τις χίλιες δυο ευεργετικές του ιδιότητες κι εμείς το συνδέσαμε με όλα τα κακά αυτού του κόσμου κάτω από τον τίτλο: «αγγούρια»!! Και όταν εμείς στις συνομιλίες μας λέμε «αγγούρια» εννοούμε ότι αυτό που μας αναφέρει ο συνομιλητής είναι κάτι ευτελές, κάτι ανάξιο λόγου.

Αγγουράκι τουρσί 1γΑγγουράκι τουρσί 1β

Ευτυχώς όμως η επιστήμη έχει ταχθεί να διαλύσει τέτοιου τύπου αδικίες και με τις έρευνες που έχουν γίνει, κατάφερε να θέσει σε νέες βάσεις σημαντικά θέματα αλλά και τη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και το… αγγούρι. Διότι το αγγούρι δεν μας προσφέρει μόνο δροσιά, είναι και από τα πιο ωφέλιμα λαχανικά και μάλιστα, κάποια από τα σημαντικά οφέλη του, ίσως δεν τα γνωρίζετε. Ήρθε η ώρα να τα μάθετε! Αρχίστε να μετράτε…

Αγγούρι τουρσί - 14

Ενυδατώνει το σώμα. Στην περίπτωση που δεν πίνετε πολύ νερό, φροντίστε να τρώτε αγγούρι γιατί το αγγούρι περιέχει 90% νερό. Δίνει περισσότερη ενέργεια . Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β αλλά και οι υδατάνθρακες που περιέχει, τονώνουν τον οργανισμό . Επίσης μειώνει την πείνα και Βοηθάει στην πέψη και την απώλεια βάρους. Αν πάλι το ρίξατε λίγο έξω και παραήπιατε αλκοόλ με αποτέλεσμα να πάει να σπάσει τα κεφάλι σας,το παρεξηγημένο αγγούρι θα λειτουργήσει σαν αντίδοτο για τον πονοκέφαλο της μέθης. Για να αποφύγετε τον πονοκέφαλο, πριν κοιμηθείτε, φάτε λίγες φέτες αγγουριού. Ναι, ναι, ναι, διότι το ταπεινό αγγουράκι θα σας δώσει αρκετά σάκχαρα, βιταμίνες και ηλεκτρολύτες ώστε ο οργανισμός σας θα αναπληρώσει τα πολύτιμα συστατικά και παράλληλα θα καταπολεμήσει την αφυδάτωση, που προκαλεί το αλκοόλ.

Αγγούρι τουρσί - 15

Και έχουμε και συνέχεια: Μήπως έχετε πρόβλημα με την κακοσμία του στόματος; Η λύση είναι το αγγούρι. Έχετε δυσκοιλιότητα; Το αγγουράκι θα σας βοηθήσει να την αντιμετωπίσετε. Καταπολεμά επίσης τον καρκίνο διότι περιέχει πινορεσινόλη, λαρισιρεσινόλη και σεκοϊσολαρισιρεσινόλη. Οι τρεις αυτές λιγνάνες μειώνουν τον κίνδυνο αρκετών τύπων καρκίνου, όπως των ωοθηκών, του μαστού και του καρκίνου της μήτρας. Το αγγούρι σας χαρίζει και γερά νύχια. Δυναμώνει και μακραίνει τα μαλλιά και βελτιώνει την υγεία των δοντιών και των ούλων. Μπορεί να αντιστρέψει τη δράση του ουρικού οξέος, που είναι υπεύθυνο για τις φλεγμονές στις αρθρώσεις. Μπορεί επίσης να αποδειχθεί αποτελεσματικό και σε άλλες παθήσεις, όπως στο άσθμα και στην ουρική αρθρίτιδα.

Αγγούρι τουρσί - 4

Και σαν καλλυντικό όμως λειτουργεί θαυμάσια.Είναι ένα κι ένα για τα πρησμένα μάτια και τους μαύρους κύκλους. Απλά τοποθετήστε δύο φέτες αγγουριού στα μάτια σας και αφήστε τις να δράσουν για 10 λεπτά. Κι αν παρακαθήσατε στο ήλιο και καήκατε, περάστε απαλά επάνω στο ηλιακό έγκαυμα φέτα αγγουριού. Πέρα από τις θεραπευτικές του ιδιότητες θα σας δροσίσει και θα σας ανακουφίσει.

Αγγούρι τουρσί - 16

Και αν δεν σας φτάνουν τα παρά πάνω σας έχω και συνταγή της γιαγιάς Αθηνάς: Το βραστό αγγούρι είναι μια φυσική μέθοδος να αντιμετωπίσουμε τα τεντωμένα νεύρα μας και γενικά το στρές. Όπως επίσης – και αυτό συνταγή της γιαγιάς Αθηνάς – το αγγουράκι γίνεται εξαιρετικό γρήγορο και βιαστικό τουρσάκι, ότι πρέπει για το τσίπουρο και το ουζάκι και με εξαιρετικά χωνευτικές ιδιότητες.

Αγγούρι τουρσί - 17

Με όλα αυτά ελπίζω το ταπεινό αγγουράκι να ανέβηκε λιγουλάκι στην εκτίμησή σας. Τρώτε πολλά αγγούρια λοιπόν για να είστε υγιείς και όμορφες, και αν σας περισσέψουν ή αν διαθέτετε μποστανάκι και έχετε μεγάλη παραγωγή, φτιάξτε αυτό το δροσερό αγγουροτουρσάκι της γιαγιάς Αθηνάς. Θα το έχετε έτοιμο σε ένα πεντάλεπτο και μέσα σε μια ωρίτσα θα μπορείτε να το δοκιμάσετε κιόλας. Εννοείται πως όσο περισσότερο κάθεται γίνεται καλύτερο. Διατηρείται μέχρι ένα χρόνο ή και περισσότερο… Συνεχίστε την ανάγνωση Αγγουρο-τουρσάκι… γρήγορο, δροσερό, εύκολο!

Σάλτσα Ντομάτας

Από τα μέσα Αυγούστου το χρώμα που επικρατεί στον κηπάκο μου είναι το εκτυφλωτικό κόκκινο και αυτό χάρη στις ντοματούλες μου που κρέμονται ολοστρόγγυλες, σαρκώδεις και προκλητικές από τα κλαριά. Είναι σαν να σε προσκαλούν σε γιορτή, σε πανηγύρι καλοκαιρινό. Η ντομάτα είναι μια κούκλα, από όποια μεριά και να τα δει κανείς: Πρώτα, πρώτα γιατί το κατακόκκινο χρώμα της, ταιριάζει απόλυτα με το πράσινο. Πέραν τούτου όμως η «άτιμη» η ντομάτα είναι και πεντανόστιμη.

Σάλτσα ντομάτας - ντομάτες κήποςΣάλτσα ντομάτας - 1ος τρόπος - 25

Είναι σαρκώδης και αντιστέκεται ελαφρά στο δάγκωμα και έχει δύο χαρακτηριστικά, έντονα, στη γεύση της. Το ένα είναι η γλυκύτητα και το άλλο είναι η οξύτητα. Δύο αντικρουόμενες γεύσεις που μέσα στη σάρκα της ντομάτας ισορροπούν απόλυτα. Ύστερα η αισθησιακή αυτή γεύση της είναι τέτοια που μπορεί να ενωθεί και να ταιριάξει με ένα σωρό προϊόντα. Κάνετε τώρα κάτι που ίσως δεν το έχετε ξανακάνει ποτέ. Κόψετε την ντομάτα εγκάρσια και θα δείτε μια καρδιά να ανοίγεται μπροστά σας. Εάν την κόψετε στη μέση θα βρεθείτε μπροστά σε ένα απόλυτα ακριβές σχήμα με 4 θύλακες και πολλές ακτίνες. Κάτι σαν αστέρι. Η φύση όταν έχει κέφια κάνει θαύματα.

Σάλτσα ντομάτας - 1ος τρόπος - 23

Η λατρεμένη ντομάτα γεννήθηκε στην Νότια Αμερική. Στην Ευρώπη την έφεραν οι πρώτοι κατακτητές αλλά στην αρχή οι καρποί της θεωρούνταν δηλητηριώδεις. Παρ’ όλα αυτά γοητευμένοι από το στιλπνό της δέρμα και το έντονο κόκκινο χρώμα, τη φύτεψαν σαν διακοσμητικό και στη συνέχεια την ονόμασαν «Μήλο της Αγάπης» ή «Χρυσόμηλο». Χάρη στην ευφυΐα ενός μεγάλου φυσικού ο οποίος ανακάλυψε ότι τρώγεται, όλα άλλαξαν στην Ευρωπαϊκή διατροφή: Εδώ και μερικές εκατοντάδες χρόνια η ντομάτα είναι ουσιαστικό στοιχείο της Μεσογειακής διατροφής και χρησιμοποιείται σχεδόν παντού.

Σάλτσα ντομάτας - κήπος με ντομάτεςΣάλτσα ντομάτας - 1ος τρόπος - 24

Πρέπει να γνωρίζετε ότι η ντομάτα δεν έχει ίχνος λιπαρών και επομένως δεν έχει χοληστερίνη. Γλυκίζει ελαφρά και περιέχει περίπου 4% φυσική ζάχαρη. Δεν έχει αλάτι και έχει βιταμίνη C και Α, σίδηρο, κάλιο και ασβέστιο και ελάχιστες πρωτεΐνες. Περιέχει όμως το λυκοπένιο, ένα ισχυρότατο αντιοξειδωτικό που η δράση του αυξάνεται όταν η ντομάτα μαγειρευτεί . Επειδή όλες γνωρίζουμε πόσο σημαντική είναι η ντομάτα στην διατροφή μας και επειδή αυτήν την περίοδο οι κήποι και οι αγορές έχουν πλημμυρίσει από αυτό το θαύμα της φύσης καλό είναι να προνοήσουμε για την έχουμε και το χειμώνα που η παγωνιά θα μας τη στερήσει. Θα μου πείτε στην εποχή μας μπορεί κανείς να τις βρει όποτε θέλει στα ράφια των σούπερ μάρκετς. Ναι αλλά δεν θα είναι σαν αυτές που τις μεγάλωσε και τις ανάστησε ο καλοκαιρινός ήλιος και τους χάρισε και αυτήν τη νοστιμιά και το αρώματα και τη γλύκα… Συνεχίστε την ανάγνωση Σάλτσα Ντομάτας

Ρεβυθόσουπα… υπέροχη, χειμώνα, καλοκαίρι!

Η σχέση μου με τα ρεβύθια ήταν παιδιόθεν η χειρότερη που μπορούσε να είναι. Άκουγα ρεβύθια και ανακατεύονταν το στομάχι μου. Ίσως γιατί στο σπίτι μας δεν τα μαγειρεύαμε καθόλου. Πίεσα τον εαυτό μου να τα δοκιμάσει, σε φιλικό σπίτι για να μην προσβάλλω την οικοδέσποινα και η έκπληξή μου ήταν θετικότατη. Γύρισα στο σπίτι και την επόμενη, προς έκπληξη σύμπασας της οικογένειας, σέρβιρα ρεβύθια. Μετά τα πρώτα αποδοκιμαστικά σχόλια, τα μπλιαχ γιαχ και άλλα, τέτοιου είδους επιφωνήματα απέχθειας, «θα κάνουμε το στομάχι μας πέτρα και θα τα δοκιμάσουμε» μου είπαν και τα δοκίμασαν. Τους άρεσαν και μάλιστα πολύ. Έκτοτε τα μαγειρεύω και όχι με έναν αλλά με πολλούς τρόπους τους οποίους έχω σκοπό να σας τους κάνω γνωστούς εν ευθέτω χρόνω.

Ρεβυθόσουπα - 1

Σούπες λευκές και κόκκινες, γιαχνί, φούρνου, ρεβυθοκεφτέδες , κρύες σαλάτες με κρεμμύδι και μαϊντανό, χούμους με ταχίνι και ελαιόλαδο και άλλα… Ναι, ναι , τόσους πολλούς τρόπους κατανάλωσης έχουμε για το ταπεινό ρεβύθι, τον αρχαίο ερέβυνθο, μια ταπεινότητα που αντανακλάται στις λαϊκές ρήσεις και τα κλασσικά παραμύθια, όπως εκείνο του κοντορεβυθούλη, που άφηνε πίσω του ρεβύθια για να μην χάσει το δρόμο στο πυκνό δάσος ή τις γλυκύτατες φωνές της Βάσιας Ζήλου και του Σταμάτη Κραουνάκη εκεί στις αρχές του ΄80…

Δυο κουκιά , δυο κουκιά , κι άλλα δυο ρεβύθια,
στο καζάνι μια βραδυά, λέγαν παραμύθια.
Πέρασε και η φακή, κάθησε κι εκείνη,
κι από πάνω ο μάγειρας το καπάκι κλείνει!

Ρεβυθόσουπα - 30

Καταναλώνω τα «ξεχασμένα» για πολλούς από εμάς ρεβύθια, σημαίνει ότι παίρνω εξαιρετικής ποιότητας φυτικές πρωτεΐνες, με ευεργετικά οφέλη για τη διατροφή και την υγεία. Για τούτο και πολλά έθνη ανατολικά της Μεσογείου έκαναν το ρεβύθι κύριο πιάτο. Η αξία του έφτασε ως την Ινδία, σ’ αυτόν τον αναδυόμενο καταναλωτικό γίγαντα που σύντομα θα ξεπεράσει το πληθυσμιακό μέγεθος της Κίνας. Εκεί στην Ινδία τα ρεβύθια είναι κύρια πηγή πρωτεϊνών. Έγιναν το «κρέας των φτωχών» της γης. Ειδικά για τους πληθυσμούς που λόγω θρησκείας απαγορεύεται η κατανάλωση βόειου και χοιρινού κρέατος, τα ρεβύθια έχουν γίνει πλέον εθνικό διατροφικό τους συστατικό.

Ρεβυθόσουπα - 11

Σε αυτό οφείλεται και η επισταμένη έρευνα του ρεβυθιού στην Ινδία. Μια έρευνα που οδήγησε στη βελτίωσή του ύστερα από πολλές διασταυρώσεις μεταξύ ποικιλιών και ειδών. Έτσι δημιουργήθηκαν και νέες ποικιλίες όπως το κίτρινο ρεβύθι, πορτοκαλί ρεβύθι ή μωβ ρεβύθια, που ήδη καλλιεργούνται στη χώρα μας και ανεβάζουν ακόμα πιο ψηλά τη διατροφική τους αξία. Ρεβυθόσουπα, λοιπόν με ρεβύθι καστοριανό οικολογικό και βραστερό όσο δε γίνεται… Συνεχίστε την ανάγνωση Ρεβυθόσουπα… υπέροχη, χειμώνα, καλοκαίρι!

Μπάμιες λαδερές στο φούρνο

Οι μπάμιες οι λαδερές είναι απ’ τα φαγητά που πολώνουν τον κόσμο ανάμεσα σε λατρεία και μίσος. Προσωπικά μικρή τις μισούσα για τα σαλάκια που βγάζουν όταν παραβράζουν που μου έφερναν αηδία . Με το πέρασμα των χρόνων όμως και με το σωστό μαγείρεμα μπορώ να πω ότι τώρα ανήκω στους οπαδούς της μπάμιας, και όσο τα χρόνια περνάνε φανατίζομαι περισσότερο. Τις τρώμε όλο τον χρόνο, τουλάχιστον μια φορά τον μήνα εκτός εποχής, αλλά ειδικά το καλοκαίρι που είναι η ώρα τους, τις θεωρώ ένα από τα πιο αγαπημένα λαδερά.

Μου αρέσουν μαγειρευτές στην κατσαρόλα αλλά τρελαίνομαι να τις φτιάχνω και στο φούρνο γιατί κατά τη γνώμη μου υπερτερούν γευστικά αλλά και αισθητικά. Οι φρέσκες χρειάζονται μια κάποια προετοιμασία. Να κοπούν τα κοτσάνια που περισσεύουν, να πλυθούν, να στραγγίσουν, να ψεκαστούν με ξυδάκι και να μείνουν μ’ αυτό για μισή ώρα ή και παραπάνω. Η γιαγιά Αθηνά έλεγε ότι η μπάμια πρέπει να βγεί στον ήλιο να λιαστεί. Μερικές φορές το κάνω κι εγώ αλλά όταν βιάζομαι το προσπερνάω αυτό τα στάδιο και για να είμαι ειλικρινής δεν έχω δει και καμιά διαφορά. Μια χαρά νόστιμες μου βγαίνουν και χωρίς την ηλιοθεραπεία…

ΥΛΙΚΑ:

– 500 γρ. μπάμιες κατεψυγμένες
– 100 γρ. ελαιόλαδο
– 1 κουτάκι ντοματάκια ή δυο ντομάτες περασμένες στον τρίφτη
– 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
– 2-3 κουταλιές ξίδι
– Μια πρέζα  ζάχαρη
– Ένα φλιτζ, τσαγ. μαϊντανό ψιλοκομμένο
– Αλατοπίπερο
– 250 ml νερό

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:

Συνεχίστε την ανάγνωση Μπάμιες λαδερές στο φούρνο

Παραδοσιακές Τσιγαρίδες (Τζουμπερίγκες)

« …Τα χριστούγεννα για τους γεωργούς ήταν ξεκούρασμα , γι αυτούς και για τα ζώα τους, καλοπέραση! Την παραμονή έσφαζαν τα γουρούνια που τα έτρεφαν ως επί το πλείστον με βελάνι (βαλανίδια) και καλαμπόκι. Και ο φτωχότερος ακόμη είχε στο σπίτι του γουρούνι τουλάχιστον 50 οκάδων για τα Χριστούγεννα. Η σφαγή των γουρουνιών ήτο έθιμον παλαιόν, σχετιζόμενον με τα Κρόνια των αρχαίων, κατά τα οποία έσφαζαν χοίρους, θυσία στον Κρόνον. Κατά το σφάξιμο του γουρουνιού,  φρόντιζε ο σφαγεύς να μη σκούξει το γουρούνι και το ακούσει ο εχθρός και πει κακά λόγια, γιατί τότε το κρέας θα μύριζε και θα σκουλίκιαζε…»

Αυτά γράφει ο λαογράφος Φίλιππος Αφένδρας για το έθιμο της σφαγής του γουρουνιού ή γουρουνοχαράς , το οποίο έχει φτάσει μέχρι τις μέρες μας, αν και τηρείται  πια μόνο από λίγους μερακλήδες. Παλιά κάθε οικογένεια είχε τουλάχιστον ένα γουρούνι στην αυλή. Το έπαιρναν από μικρό, ένα χρόνο πριν και το τάιζαν έτσι ώστε να καταφέρουν να το παχύνουν  όσο το δυνατόν περισσότερο. Με φροντίδα και καλό τάισμα το γουρουνάκι γινόταν…θρεφτάρι. «Καλό» θεωρούνταν ένα γουρούνι που έφτανε τις 100 οκάδες.

Ζωοτροφές σαν αυτές που υπάρχουν σήμερα  δεν υπήρχαν τότε. Το τάιζαν με βελανίδια , τσουκνίδες,  χόρτα  και αποφάγια ως την παραμονή των Χριστουγέννων, οπότε και ξεκινούσε το έθιμο της  χοιροσφαγής.  Μαζεύονταν 3-4 άνδρες, συνήθως γείτονες  και με τη χρήση βαριοπούλας ,το χτυπούσαν στο μέτωπο, το ζάλιζαν, το  έριχναν κάτω για να μπορέσουν να το σφάξουν. Βάρβαρη μέθοδος, αλλά το κρέας του πεντανόστιμο. Αφού το έσφαζαν, το έγδερναν και το κρεμούσαν σε τσιγγέλι,  για να στραγγίξει και μετά το τεμάχιζαν .

Άφθονο και νόστιμο χοιρινό κρέας σε αναμμένα τζάκια, εύφραινε τους πιστούς μετά την πολυήμερη νηστεία  και έδινε πανηγυρική ατμόσφαιρα στο δωδεκαήμερο των γιορτών. Ένα σημαντικό όμως μέρος του κρέατος έπρεπε να διατηρηθεί για τους ερχόμενους μήνες μέσα σε κιούπια σκεπασμένο με καυτό λίπος. Η σπατάλη ήταν γνωστή μόνο σαν λέξη, εκείνη την εποχή, όχι σαν νοοτροπία. Τίποτα από το σφάγιο δεν πετιόταν. Όλα, μα όλα τα μέρη του ζώου τα αξιοποιούσαν οι ντόπιες καλονοικοκυρές. Με τα αυτιά και τα πόδια έφτιαχναν την περίφημη πηχτή. Με το δέρμα του, που το ξύριζαν και το στέγνωναν, νοστίμιζαν τα όσπρια και άλλα φαγητά και με τα έντερα του, έφτιαχναν νοστιμότατα λουκάνικα.

Αυτό που χρειάζονταν όμως περισσότερο ήταν το πολύτιμο ζωικό λίπος  και τις θερμίδες του γιατί  ο Φλωρινιώτικος χειμώνας ήταν βαρύς και διαρκούσε πολλούς μήνες. Έκοβαν το λιπώδη ιστό  σε μικρά κομματάκια και τα έλιωναν σε μεγάλα καζάνια. Αφού έλιωνε ένα τμήμα από το λίπος, έμεναν στο καζάνι μικρά τραγανά κομματάκια από λίπος και κρέας. Αυτά ήταν οι περίφημες «τσιγαρίδες» ή «τζουμπερίγκες», το αγαπημένο φαγητό μικρών και μεγάλων. Μετά το ψήσιμο στα καζάνια άρχιζε το τσιμπούσι με άφθονο κρασί αλλά και χορό. Το υπόλοιπο λίπος το στράγγιζαν σε τενεκέδες και το χρησιμοποιούσαν  όλο το χρόνο στο μαγείρεμα. Έφτιαχναν  πίτες  (ζέλνικ και μάζνικ) τηγανίτες και μπουκουβάλα ή το άλειφαν πάνω σε φέτες ψωμιού.

Μέρες που είναι, λοιπόν, λέω να θυμηθούμε λίγο τα παλιό  έθιμο και να  φτιάξουμε τσιγαρίδες. Σπιτικές, παραδοσιακές τσιγαρίδες, ξεροψημένες και λαχταριστές από έξω και ζουμερές από μέσα,  με τον αυθεντικό τρόπο του παρελθόντος αλλά σε μικρή ποσότητα. Η συνταγή απλή, αλλά  είναι κάπως κουραστική γιατί τα κομμάτια του λίπους χρειάζονται ανακάτεμα συνεχώς για να μην κολλήσουν. Το αποτέλεσμα όμως σε αποζημιώνει.  Εγώ το τηρώ το έθιμο και φτιάχνω τσιγαρίδες κάθε χρόνο, παραμονές των Χριστουγέννων και μοσχομυρίζει το σύμπαν . Πιστέψτε με, γίνονται ανάρπαστες και είναι το πιο περιζήτητο έδεσμα.

Κρατάω και το λίπος, γιατί  είμαι από αυτούς που πιστεύω ότι τα ζωικό λίπος ( όχι μόνο το χοιρινό ) είναι πολύτιμο και υγιεινό αν καταναλωθεί με μέτρο. Μετά τον ανελέητο πόλεμο που δέχτηκε από τις βιομηχανίες παραγωγής, (δήθεν φυτικών) λιπαρών, με χημικό τρόπο, οι οποίες το ενοχοποίησαν και το εξοβέλισαν από το τραπέζι μας, είναι καιρός να ξαναπάρει τη θέση που του αξίζει  στην κουζίνα γιατί όπως έλεγε και η γιαγιά Αθηνά, ότι παράγεται στο εργοστάσιο της μητέρας φύσης, δεν μπορεί να σε βλάψει περισσότερο από αυτό που παράγεται  στο  εργοστάσιο από τους ανθρώπους. Συνεχίστε την ανάγνωση Παραδοσιακές Τσιγαρίδες (Τζουμπερίγκες)

Κολοκυθοκεφτέδες στο φούρνο

Είμαι σίγουρη φίλες μου ότι καμιά  μας  δεν μπορεί να πει όχι σε έναν ροδοτηγανισμένο πικάντικο κεφτέ. Οι παντός είδους κεφτέδες κολοκυθοκεφτέδες, πατατοκεφτέδες, μελιτζανοκεφτέδες, είναι από τα πιο αγαπημένα μεζεδάκια και έχουν σημαντική θέση στο καλοκαιρινό τραπέζι. Μια και το θέμα μας είναι οι κολοκυθοκεφτέδες, τώρα που τα κολοκυθάκια τα βρίσκω σε αφθονία τους φτιάχνω πολύ συχνά. Το πρόβλημα είναι, πως τα τηγανητά είναι μεν νόστιμα άλλα, λίγο πολύ, τις  θερμιδούλες τους τις έχουν και εμείς πρέπει και να προσέχουμε. Ξέρετε χολιστερίνες, πίεση,  περιτά κιλά κτλ.

Προσπαθώντας να βρω τρόπο να αποφύγω το τηγάνισμα, σκέφτηκα: «Γιατί να μην δοκιμάσω να τους κάνω… φουρνιστούς;». Τους έφτιαξα λοιπόν και τους έψησα στο φούρνο, στο ταψί με τις υποδοχές. Εκεί που κάνω τα μικρά ατομικά κέικ, σε σχήμα καρδιάς. Το αποτέλεσμα,  ήταν εκπληκτικό.  Οι κολοκυθοκεφτέδες έγιναν χάρμα στην εμφάνιση και μμμμμμ στη γεύση. Δεν πρόλαβα να τους βγάλω από το ταψί.  Εξαφανίστηκαν πριν ακόμη κρυώσουν! Έτσι τώρα αναγκάζομαι και φτιάχνω διπλή δόση για να μας φτάσουν! Επίσης έτσι ομορφούληδες που βγαίνουν  είναι ότι πρέπει για μπουφέ… Συνεχίστε την ανάγνωση Κολοκυθοκεφτέδες στο φούρνο

Παραδοσιακή Λαγάνα

‘Όπου να’ ναι φίλες μου οι εκδηλώσεις της αποκριάς κορυφώνονται και έρχεται η «Καθαρά Δευτέρα», η οποία σηματοδοτεί τη λήξη του γλεντιού και του ξεφαντώματος και την αφετηρία της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής. Για το χριστιανικό κόσμο η Καθαρά Δευτέρα είναι μια ιδιαίτερη μέρα και γιορτάζεται, με εκδρομές σε κοντινούς εξοχικούς προορισμούς, γλέντι και φαγοπότι με διάφορα νηστίσιμα, «σαρακοστιανά», εδέσματα.

Σε αυτό το Σαρακοστιανό τσιμπούσι, πρωταγωνιστεί η παραδοσιακή λαγάνα με τη συνοδεία του χαλβά, της ταραμοσαλάτας και της ελιάς. Στο xωριό μου –και σε όλα τα χωριά της Φλώρινας-, η  Καθαρή Δευτέρα όνομάζονταν καθαρή γιατί οι νοικοκυρές καθάριζαν τα σκεύη τους, τρίβοντάς τα με αλυσίβα, ένα μείγμα νερού και στάχτης, για να μην έχουν επάνω τους κανένα ίχνος λαδιού έτσι ώστε η νηστεία να είναι απόλυτη. Είπαμε, Καθαρά Δευτέρα είναι η αρχή για πνευματική και σωματική  κάθαρση.

Οι εκδρομές στις εξοχές καθώς και το πέταγμα του χαρταετού είναι έθιμα δανεικά νοτιοελλαδίτικα που μας ήρθαν μαζί με πολλά άλλα μετά τη  απελευθέρωση.  Μια χαρακτηριστική λέξη που χρησιμοποιούμε για την Καθαρά Δευτέρα -δανεικιά κι αυτή- είναι τα «Κούλουμα». Σύμφωνα με όσα λέει ο Νικόλαος Πολίτης, πατέρα της ελληνικής λαογραφίας, τα κούλουμα προέρχονται από τη λατινική λέξη Culumus που σημαίνει αφθονία αλλά και  τέλος. Το τέλος της αποκριάς.

Ότι κι αν σημαίνει όμως η λέξη αυτή, στις μέρες μας η Καθαρά Δευτέρα, είναι ημέρα διασκέδασης και φαγητού, γι’ αυτό, ανασκουμπωθείτε για να φτιάξουμε νοστιμότατες λαγάνες. Δοκίμασα τρεις συνταγές και σας προτείνω την καλύτερη… Συνεχίστε την ανάγνωση Παραδοσιακή Λαγάνα

Πως φτιάχνεται ο παραδοσιακός Τραχανάς

Υπάρχει μια μυρωδιά που φέρνει χειμώνα, φέρνει χωριό κι αναμμένο τζάκι, φέρνει φίλους και ωραίες παρέες, με σκουφιά και κασκόλ πεταμένα στους καναπέδες, φέρνει τους ήχους που βγάζουν τα κουτάλια, όταν βυθίζονται στα  πιάτα, φέρνει μνήμες και ανθρώπους. Είναι ο τραχανάς, βεβαίως! Εγώ έχω καταχωρημένη την εικόνα του στο άλμπουμ του μυαλού μου, έτσι όπως τον έφτιαχνε η γιαγιά μου, απλωμένο σε ολόκληρη την αυλή  στα κατάλευκα σεντόνια, να ξεροψήνεται  κάτω από τον καυτό Αυγουστιάτικο ήλιο.

Ο τραχανάς, λοιπόν, και δεν είναι υπερβολή να σας πω ότι έχει τις καταβολές του από την αρχαιοελληνική γαστρονομία, στην οποία συναντάει κανείς αναφορές του Αθήναιου και του Διοσκουρίδη στον «χόνδρο», δηλαδή το χοντρό αλεσμένο σιτάρι. Στο τέλος του 1989, διάβασα ότι  έγινε μιας διεθνής συνάντηση στις ΗΠΑ με αντικείμενο την ιστορική προέλευση διαφόρων τροφών. Μια ιστορικός της διατροφής, η Maria Johnson, εξέφρασε την άποψη ότι ο ελληνικός τραχανάς προέρχεται από την τουρκική λέξη «tarhana», που ούτε λίγο ούτε πολύ σημαίνει, σπιτικά ζυμαρικά  με βασικά συστατικά στοιχεία τα δημητριακά και το γάλα.

Στον τόπο μας (Φλώρινα) στην ντόπια διάλεκτο,  ο τραχανάς, ονομάζεται «Ταράνα», στα βλάχικα, «πισερούτς», στα δε αρβανίτικα  «ροσνίτσα». Ίσως οι περισσότερες έχετε ακουστά τη φράση  « Τι κάνει αυτός; Απλώνει τραχανά!», που δηλώνει μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο, υπομονή και λεπτοδουλειά. Για παράδειγμα, ένας τρόπος -ο πιο δύσκολος τρόπος- παρασκευής του ξινού τραχανά έχει τα εξής στάδια: Ιούλιο και Αύγουστο μαζεύεται το γάλα σε καθαρούς τενεκέδες τις καρδάρες όπως τις λέγαμε στο χωριό μου. Το αφήνουν να ξινίσει. Μια μέρα πριν βραστεί ο τραχανάς, ρίχνουν γιαούρτι μέσα στο γάλα. Την επομένη βράζουν το γάλα. Μετά, αλάτι και καλό ανακάτεμα. Μετά αρχίζει το βράσιμο και πέφτει το σιμιγδάλι. Όταν είναι έτοιμος και λίγο στεγνωμένος, τον ψιλοκόβουν, μια πολύ κοπιαστική δουλειά, και τον απλώνουν σε καθαρά σεντόνια και τραπεζομάντιλα σε όλο το σπίτι.

Εγώ όμως θα σας δώσω μια εκδοχή κατασκευής του τραχανά που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια γιατί είναι η πιο εύκολη, αλλά δεν στερείται καθόλου νοστιμιάς. Η ποσότητα που θα προκύψει από τα υλικά είναι αρκετή για μια πρώτη δοκιμή. Πιστέψτε το! Ο τραχανάς μέσα στη  σεμνότητα του, προσφέρει υψηλότατες απολαύσεις! Συνεχίστε την ανάγνωση Πως φτιάχνεται ο παραδοσιακός Τραχανάς

Λεμονάτες Αγκινάρες με Αρακά

Να και ένα εξαιρετικό λαχανικό που δεν το πολυμαγειρεύουμε, φίλες μου, στον τόπο μας τη Φλώρινα. Ένα λαχανικό, φάρμακο, θα έλεγα, αφού από την αρχαιότητα ακόμα το χρησιμοποιούσαν για θεραπευτικούς σκοπούς. Τρία φλιτζάνια την ημέρα, αφέψημα αποξηραμένης αγκινάρας, (γιατί ναι, μπορείτε να τη βρείτε και σε αυτήν τη μορφή στο παζάρι), λειτουργούν θεραπευτικά κατά της αρτηριοσκλήρυνσης, της ανεπάρκειας του συκωτιού, της χρόνιας νεφρίτιδας, της τοξικής ανουρίας, της φαγούρας  του δέρματος, του ίκτερου, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Το συγκεκριμένο αφέψημα, διαλύει επίσης τις πέτρες στα νεφρά, καθαρίζει το αίμα,  τονώνει την καρδιά, είναι άριστο διουρητικό, κατευνάζει  τους πόνους της κοιλιάς και κάνει και άλλα πολλά που δεν θα τα καταθέσω εδώ.

Ο Πτολεμαίος ο Ευεργέτης, βασιλιάς της Αιγύπτου, αναφέρει ότι στις όχθες ενός ποταμού της Λιβύης φύτρωναν αγκινάρες που μάζευαν οι στρατιώτες, έβγαζαν τα αγκάθια και τις έτρωγαν. Σαν τροφή, η αγκινάρα είναι πολύτιμη. Περιέχει 84% νερό, 3% πρωτεΐνες, 11% υδατάνθρακες και λιγότερο από 1% λιπαρά οξέα. Είναι πλούσια πηγή ασβεστίου και διάφορων βιταμινών (Α, Β1, Β2 ,C).

Μπορούμε να μαγειρέψουμε την αγκινάρα με πολλούς τρόπους. Εγώ φτιάχνω μια υπέροχη σούπα με αγκινάρες μυρωδικά και γιαούρτι. Η συνταγή είναι γαλλική και περιέχει κρέμα γάλακτος. Τη ξεσήκωσα από ένα περιοδικό και την προσάρμοσα στα Φλωρινιώτικα δεδομένα. Αντικατέστησα τη κρέμα γάλακτος με γιαούρτι κατσικίσιο που το φτιάχνω μόνη μου και το αποτέλεσμα με δικαίωσε. Θα την μαγειρέψουμε μια άλλη φορά. Για σήμερα, αγγάρεψα, τη Σοφία από το φαγάδικο «Λαδόκολλα», να μαγειρέψει αγκινάρες με αρακά. Σαν Κερκυραία, (στην Κέρκυρα έχουν τις αγκινάρες περί πολλού) μαγειρεύει τις αγκινάρες τέλεια και  με διάφορους τρόπους: Βραστή σαν σαλάτα, με ψάρι, κρέας, σαλιγκάρια, κουκιά, ρύζι, αρακά και μάραθο. Φτιάχνει επίσης ωραιότατο  τουρσί με αγκινάρες και πεντανόστιμη αγκιναρόπιτα. Συνεχίστε την ανάγνωση Λεμονάτες Αγκινάρες με Αρακά