Γκέλα Ρόσα ή Κιουλ… Βελούδινος, Πεντανόστιμος Βλαχαρβανίτικος Χυλός

Το χωριό μου, η Δροσοπηγή στο νομό της Φλώρινας το δημιούργησαν ορεινοί πληθυσμοί, Βλάχων και Αρβανιτών που μετακινήθηκαν από την περιοχή των Μαστοροχωρίων της Ηπείρου, (Πληκάτι, Βούμπιανι, Αετομελίτσα), εκεί γύρω στο πρώτο μισό του 18ου αιώνα. Η ευλογημένη αλλά φτωχή και στερημένη γη της Ηπείρου και το άγριο περιβάλλον, επέβαλλαν στους κατοίκους ανάλογες συμπεριφορές. Δημιουργικοί, οι Δροσοπηγιώτες, με καλλιτεχνικές τάσεις, λακωνικοί και άμεσοι στην επικοινωνία, λιτοί, σχεδόν δωρικοί ως προς την ενδυμασία, έχουν δώσει και πολύτιμα μαθήματα οικιακής οικονομίας. Στη Βλαχαρβανίτικη κουζίνα μαθαίνει κανείς, πώς τα πιο ασήμαντα γεννήματα της φύσης μπορούν να γίνουν νοστιμότατα φαγητά.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 21

Η διατροφή των Βλαχαρβανιτών απλή, λιτή, με καθαρές γεύσεις, χωρίς πολλά καρυκεύματα και μυρωδικά, στηρίζονταν κυρίως στα παρασκευάσματα από αλεύρι, στις ζύμες, τους χυλούς, σπιτικά ζυμαρικά, άγρια χόρτα (τσουκνίδες, λάπατα, ξινήθρες, αγριοράδικα κτλ.) και τα γαλακτοκομικά. Ονομαστές είναι οι Αρβανίτικες πίτες (χορτόπιτες, γαλατόπιτες, γυριστές, μπουρέκια, πλασίντες, παρβαλιάκ, καλαμποκόπιτες), που ξεχωρίζουν τόσο για τον ιδιαίτερο τρόπο που φτιάχνονται όσο και για τη μεγάλη ποικιλία και νοστιμιά.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 29

Ήδη έχετε πάρει μερικά δείγματα και ακολουθούν και άλλα πολλά γιατί οι πίτες είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο. Σήμερα οι Δροσοπηγιώτες, συνεχίζουν να μαγειρεύουν με τον τρόπο που ήξεραν από αιώνες, μπολιάζοντας την κουζίνα τους με υλικά και γεύσεις της καινούριας περιοχής. Το παραδοσιακό κιούλ, στα αρβανίτικα, γκέλα ρόσα στα βλάχικα, που σε απλή μετάφραση σημαίνει κόκκινο φαγητό, είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της βαλαχαρβανήτικης κουζίνας και σας το παρουσιάζω με μεγάλη υπερηφάνεια γιατί έμαθα να το μαγειρεύω με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το μαγειρεύει η μαμά μου, το μαγείρευε η γιαγιά μου και πολλές γενιές ακόμα πίσω.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 23

Το κιούλ, ή γκέλα ρόσα, είναι ελαφρύς χυλός, βελούδινος στην υφή, νόστιμος, θρεπτικός, εύκολος στην κατασκευή. Ένα γρήγορο, χορταστικό και πάρα πολύ εμφανίσιμο πιάτο. Μοιάζει κάπως με το μακάλο των ντόπιων , αλλά περιέχει τυρί, αυγά, φρέσκο βούτυρο και κόκκινο πιπέρι υλικά που δένουν τόσο αρμονικά μεταξύ τους ώστε το αποτέλεσμα θα το ζήλευε και ο καλύτερος σεφ…

Τι θα χρειαστείτε:

– Για τέσσερα πιάτα κιουλ
– Δυο γεμάτες κουταλιές φρέσκο βούτυρο
– 8 κοφτές κουταλιές αλεύρι για όλες τις χρήσεις
– 4 αυγά
– 250 γρ. φέτα
– 4 πιάτα νερό (χρησιμοποιούμε το βαθύ πιάτο στο οποίο θα σερβίρουμε το χυλό)
– Αλάτι
– Πιπέρι κόκκινο στη μύτη του κουταλιού του γλυκού

Πώς θα το φτιάξετε:

Χτυπήστε τα αυγά ελαφρώς με ένα πιρούνι.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 12

Θρυμματίστε τη φέτα με τα δάχτυλά σας.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 10

Σε ένα βαθύ τηγάνι ή πλακουτσωτή κατσαρόλα, λιώστε το βούτυρο και αφήστε το λίγο να κάψει ελαφρώς.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 1

Αποσύρετε το σκεύος από το μάτι και ρίξτε το κόκκινο πιπέρι.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 2

Ανακατέψτε για να μην καεί το πιπέρι.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 3

Το βούτυρο θα πάρει ένα ωραιότατο κοκκινωπό χρώμα.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 4

Μοιράστε με ένα κουτάλι ισόποσα το βούτυρο στα πιάτα.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 5Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 9

Ξαναβάλτε το σκεύος στη φωτιά χωρίς να το καθαρίσετε έτσι όπως είναι βουτυρωμένο και ρίξτε το αλεύρι και το αλάτι.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 6

Αρχίστε να ανακατεύετε το αλεύρι ώσπου να αρχίσει να χρυσίζει και να μοσχοβολάει. Προσέχετε να μη καεί.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 7Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 8

Αποσύρετε από τη φωτιά και αφήστε 4 – 5 λεπτά να πέσει λίγο η θερμοκρασία. Προσθέστε τα τέσσερα πιάτα νερό.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 11

Ξαναβάλτε το τηγάνι στο μάτι και συνεχίστε το ανακάτεμα με το σύρμα ή με μια ξύλινη κουτάλα. Σε λίγο τα μείγμα θα αρχίσει να πήζει. Θα γίνει σαν μια ελαφριά βελουδένια μπεσαμέλ.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 13Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 14

Ρίξτε τα χτυπημένα αυγά ξεκινώντας από το κέντρο σε μορφή σπείρας.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 15

Σταματήστε το ανακάτεμα και αφήστε ένα με δύο λεπτά να μαγειρευτούν τα αυγά.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 16

Αρχίστε το ανακάτεμα με την την κουτάλα απαλά από κάτω προς τα επάνω. Τέλος ρίξτε τη φέτα και ανακατέψτε απαλά.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 17Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 18Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 20

Μοιράστε το χυλό στα πιάτα. Το κοκκινισμένο βούτυρο θα εμφανιστεί στο χείλος κάθε πιάτου. Με ένα πιρούνι ή κουτάλι κάντε διάφορα σχήματα και δώστε τη δική σας αισθητική στο πιάτο.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 26Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 27

Η γκέλα ρόσα, το κιούλ, ένα φαγητό απλό παραδοσιακό που έθρεψε γενιές και γενιές σε καιρούς δύσκολους είναι έτοιμο. Ένας άλλος τρόπος σερβιρίσματος είναι να μοιράσετε πρώτα το κιουλ στα πιάτα και μετά να ρίξετε από πάνω το βούτυρο.

Γκέλα Ρόσα ή Κιούλ - Βλαχαρβανήτικος Χυλός - 28 - Συνταγή - ηχωμαγειρέματα

Καλή επιτυχία φίλες μου και καλή σας όρεξη! Μέχρι το επόμενο μαγειρικό μας ραντεβού καλά να περνάτε και να προσέχετε τους υπέροχους εαυτούς σας. Μην κακιώνετε με τους γύρω σας. Αφήστε να πάρει ο άνεμος τα αρνητικά τους και μάθετε να μετράτε τα θετικά τους γιατί όπως έλεγε και η γιαγιά Αθηνά: «Υπάρχουν στους ανθρώπους περισσότερα πράγματα να θαυμάσουμε παρά να περιφρονήσουμε…»

Σας φιλώ αυγή

Save

Χρυσαφένιο λικέρ αμαρέτο από κουκούτσια βερίκοκου

Αυτό το λικεράκι με το εκθαμβωτικό χρυσαφένιο χρώμα, το χρώμα του ήλιου του καλοκαιριού κουβαλάει πολλούς αιώνες ιστορίας και είναι γνωστό σαν «αμαρέτο», λέξη ιταλική που παραφρασμένη σημαίνει, ….λίγο πικρό ή καλύτερα πικρούτσικο. Έχει όντως μια μοναδική ιδιάζουσα υπόπικρη γεύση και ένα χαρακτηριστικό άρωμα που το κάνει ξεχωριστό και ακαταμάχητο. Αμαρέτο οι Ιταλοί λένε κάθε γλυκό παρασκεύασμα λικέρ ή μπισκότο το οποίο έχει το χαρακτηριστικό άρωμα πικραμύγδαλου. Το αμαρέτο που αγοράζετε από το σούπερ μάρκετ είναι βιομηχανικό λικέρ και παρασκευάζεται από άγρια αμύγδαλα που είναι πικρά και από κουκούτσια βερίκοκου επίσης. Δεν έχει καμία σχέση με τον παραδοσιακό τρόπο που φτιάχνουμε το σπιτικό λικέρ.

Λικέρ αμαρέτο με κουκούτσια βερίκοκου - 2

Ίσως να μην το έχετε ξανακούσει, αλλά όλα τα πικρά αμύγδαλα και γενικά η πικρή ψίχα των κουκουτσιών περιέχουν μια κυανιούχο ουσία (cyanide), σε μεγαλύτερη ή μικρότερη συγκέντρωση το καθένα και όταν τα τρως ωμά, νοιώθεις τη γλώσσα σου να μουδιάζει. Σε μικρή ποσότητα αυτή η ουσία είναι ακίνδυνη και μάλιστα είναι ένα και ένα κατά του καρκίνου.

Λικέρ αμαρέτο με κουκούτσια βερίκοκου - 3

Υπάρχει και μια ρομαντική ιστορία γραμμένη με … λικέρ αμαρέτο που αξίζει τον κόπο να σας την διηγηθώ. Μια φορά και ένα καιρό, εκεί γύρω στα 1500 μ.χ. στο Σορόννο, μια κωμόπολη της γειτονικής μας Ιταλίας, βρέθηκε ένας από τους μεγαλύτερους ζωγράφους της εποχής, ο Μπερναντίνο Λουίνι, για να ζωγραφίσει την προσκύνηση των μάγων σε μια τοπική εκκλησία. Στο πανδοχείο όπου έμενε εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της νεαρής ξενοδόχου και της πρότεινε να γίνει τα μοντέλο του για το πρόσωπο της Παναγίας στο έργο του. Εκείνη δέχτηκε και κατά τη διάρκεια των εργασιών ερωτεύτηκαν ο ένας τον άλλον με πάθος. Λένε πως αυτή η νεαρή ξενοδόχος επινόησε το λικέρ αμαρέτο και… πότιζε με αυτό τον ερωτευμένο καλλιτέχνη.

Λικέρ αμαρέτο με κουκούτσια βερίκοκου - 6

Το λικέρ διαδόθηκε πάρα πολύ γρήγορα και διατήρησε από τότε τον συμβολισμό του πάθους, της φιλίας και της συμπάθειας. Το όνομά του παραμένει «αμαρέτο» , δεν μεταφράζεται και είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και καταξιωμένα ιταλικά προϊόντα σε ολόκληρο τον κόσμο… Αν σας αρέσουν τα λικέρ δείτε και τις συνταγές για λικέρ καρύδι, λικέρ μανταρίνι, λικέρ ρόδι, λικέρ φράουλα και λικέρ αρμπαρόριζα

Λικέρ αμαρέτο με κουκούτσια βερίκοκου - 8

Τι θα χρειαστείτε:

– 1 λίτρο βότκα 40%
– 100 γρ. κονιάκ
– 100 γρ. κουκούτσια από βερίκοκα
– 3 ολόκληρα βερίκοκα
– 1 κούπα ζάχαρη
– ½ κούπα νερό

Πώς θα το ετοιμάσετε:

Συνεχίστε την ανάγνωση Χρυσαφένιο λικέρ αμαρέτο από κουκούτσια βερίκοκου

Γλυκό βύσσινο, βυσσινάδα, λικέρ… Με ένα σμπάρο τρία τρυγόνια

Πιστεύω, φίλες μου,  πως η βυσσινάδα, μαζί με τη λεμονάδα, είναι τα καλύτερα σπιτικά αναψυκτικά!  Και το γλυκό βύσσινο, με το βελούδινο σιροπάκι του, ένα από τα πιο εύγευστα γλυκά κουταλιού. Λεμόνια βρίσκουμε σχεδόν όλο το χρόνο, βύσσινα όμως μπορούμε να βρούμε μόνο τώρα, Ιούνιο-Ιούλιο, γι αυτό πρέπει να βιαστείτε.  Εαρινό ηλιοστάσιο,  σήμερα, αρχή καλοκαιριού λέγανε οι παλιοί. Αυτό το γλυκό το έφτιαχνε ανέκαθεν, η γιαγιά Αθηνά, τέτοια εποχή μιας και τα βύσσινα περίσσευαν στο χωριό, τότε που σχεδόν κάθε σπίτι είχε και τη δική του βυσσινιά.

Όταν ωρίμαζαν τα βύσσινα και κρέμονταν ανάμεσα στα καταπράσινα φύλλα,  ώριμα, ώριμα, βαθυκόκκινα προκλητικά, η γιαγιά, έδινε το σύνθημα και   εμείς , παιδιά τότε, σκαρφαλώναμε, σαν αίλουροι  στα κλαδιά,  και  αφού γευόμασταν λαίμαργα τον ξινόγλυκο καρπό και πασαλείβαμε το πρόσωπό μας με τους χυμούς του, γεμίζαμε την ποδιά μας και την αδειάζαμε στη μεγάλη μπακιρένια κατσαρόλα,  που η γιαγιά τη χρησιμοποιούσε μόνο για να φτιάχνει γλυκά κουταλιού. Μετά,  άρχιζε η ιεροτελεστία του καθαρίσματος των κουκουτσιών με την ….παραμάνα.

Γλυκό βύσσινο - λικέρ βύσσινο - βυσσινάδα - 3

Από τότε, δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερο ξύπνημα, τώρα το καλοκαίρι, μετά το γλυκό μεσημεριανό ύπνο, από ένα ποτήρι παγωμένη βυσσινάδα.  Ούτε καλύτερο τονωτικό  από ένα ποτηράκι μυρωδάτο λικέρ. Αλλά και η ώρα του καφέ, άλλαζε διάσταση όταν συνοδευόταν από ένα πιατάκι με αυτό το εκθαμβωτικό σε χρώμα και  ανεπανάληπτη γεύση, γλυκό. Επίσης δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτα πιο μεγαλοπρεπές,  από ένα  παγωτό κρέμα,  περιχυμένο με γλυκό βύσσινο. Απίστευτη χρωματική αντίθεση του βαθυκόκκινου, πάνω στην χρυσοκίτρινη κρέμα, στολισμένη εδώ κι εκεί με τραγανά βυσσινάκια!

Γλυκό βύσσινο - λικέρ βύσσινο - βυσσινάδα - 30

Το μεγάλο μυστικό  για ένα πετυχημένο γλυκό βύσσινο και κατά συνέπεια της βυσσινάδας, αλλά και του λικέρ  είναι,  πώς θα καταφέρεις να πετύχεις  να παραμείνει  το χρώμα  έτσι όπως το πετύχαινε πάντα η γιαγιά Αθηνά, λαμπερό  και κρυστάλλινο και  να μην περάσει σε πιο καφέ αποχρώσεις. Συνήθως το γλυκό σκουραίνει όταν παραβράσει και καραμελώσουν τα σάκχαρά του. Όταν  πάλι,  το σταματήσετε νωρίτερα απ’ ότι πρέπει , το χρώμα του είναι ξεπλυμένα φωτεινό και το σιρόπι υδαρές. Αν όμως το κατεβάσετε από τη φωτιά τη σωστή στιγμή, τότε ακριβώς που  η σταγόνα από το σιρόπι δεν θα απλώνει στο πιάτο θα έχετε ένα γλυκό απόλυτα πετυχημένο. Σας προτείνω λοιπόν να κάνετε το  τεστ  του «δεσίματος».

Γλυκό βύσσινο - λικέρ βύσσινο - βυσσινάδα - 40

 Αφού ξαφρίσετε προσεχτικά το γλυκό, φροντίστε να έχετε  δίπλα σας ένα λευκό πιάτο όπου επάνω θα στάξετε την τελευταία σταγόνα σιροπιού που θα στάξει  από την ξύλινη κουτάλα.  Ελέγξτε το χρώμα του σιροπιού αλλά και το πόσο απλώνει. Σε τακτά διαστήματα κάντε το ίδιο τεστ παρατηρώντας  τον κόμπο του σιροπιού, που σιγά σιγά  αρχίζει και αποκτά ύψος. Όταν το δέσιμο φτάσει στην πυκνότητα της τέταρτης σταγόνας, όπως  στη φωτογραφία, βγάλτε το γλυκό από τη φωτιά και βάλτε το στα βαζάκια.

Γλυκό Φράουλα - 14Γλυκό βύσσινο - λικέρ βύσσινο - βυσσινάδα - 42

Θυμάμαι ότι η γιαγιά Αθηνά  χρησιμοποιούσε πάντα μια  ξύλινη κουτάλα στα γλυκά κουταλιού, που την ονόμαζε  «μαρμελαδοκουτάλα». Κανείς  δεν τολμούσε να   χρησιμοποιήσει  αυτήν την κουτάλα για άλλη χρήση. «Το ξύλο» έλεγε, «απορροφά μυρωδιές». Επίσης, η ξύλινη κουτάλα ήταν για τη γιαγιά Αθηνά, δείκτης για το σωστό δέσιμο του γλυκού, γιατί  το ξύλο απορροφά το ζεστό υγρό και όταν το σιρόπι είναι ακόμα υδαρές, βγάζοντας την κουτάλα, το ξύλο δείχνει σχεδόν στεγνό. Όταν το σιρόπι έχει δέσει, το ξύλο της κουτάλας έχει αποκτήσει ένα λούστρο, το οποίο δεν απορροφάται, ακόμα κι αν είναι καυτό το σιρόπι…

Γλυκό βύσσινο - λικέρ βύσσινο - βυσσινάδα - 27

Αν σας αρέσουν τα γλυκά από φρούτα η διαδικασία είναι πάνω κάτη η ίδια. Δειτε και τις συνταγές για γλυκό βερίκοκο, γλυκό κυδώνι, γλυκό φράουλα, γλυκό σύκο, γλυκό πορτοκάλι ή γλυκό ακτινίδιο

Υλικά:

– 2 κιλά βύσσινα
– 1 κιλό ζάχαρη (δύο κιλά αν το θέλετε πιο γλυκό)
– Χυμός δύο λεμονιών
– 1 βανίλα (προαιρετικά)

Εκτέλεση:

Γλυκό βύσσινο - λικέρ βύσσινο - βυσσινάδα - 2

Συνεχίστε την ανάγνωση Γλυκό βύσσινο, βυσσινάδα, λικέρ… Με ένα σμπάρο τρία τρυγόνια

Καλοκαιρινό, χρυσοκίτρινο, αρωματικό γλυκό κουταλιού βερίκοκο

Αγόρασα από τον μανάβη τα πρώτα βερίκοκα της χρονιάς· Δηλώνω φανατική της ζουμερής πορτοκαλοχρυσοκίτρινης σάρκας τους και εφ όσον τα παράγει άφθονα τούτος ο ευλογημένος τόπος τα απολαμβάνω, χωρίς μέτρο ομολογώ, Ιούνιο και Ιούλιο που είναι ο καιρός τους. Τα βερίκοκα είναι ένα φρούτο με αμέτρητες χρήσεις στην μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική. Φρέσκα, αποξηραμένα, νωπά, μαγειρεμένα, λιωμένα, ολόκληρα, κομματιασμένα, όπως και να τα χρησιμοποιήσουμε νοστιμίζουν και στολίζουν ταυτόχρονα μ’ αυτό το υπέροχο χρώμα τους τα πιάτα μας και το τραπέζι μας. «Καίσια» τα έλεγε η γιαγιά μου η Αθηνά αλλά και οι περισσότεροι στο χωριό, έτσι τα λέγανε, λέξη που μάλλον είναι δάνειο από τα τουρκικά. Έλεγε και κάτι άλλο η γιαγιά Αθηνά όταν δοκιμάζαμε με τις αταξίες μας την υπομονή της : «Ελάτε εδώ και θα σας μάθω εγώ τι εστί βερίκοκο.»

Γλυκό Βερίκοκο - 38

Ποια είναι η αρχή της φράσης «τι εστί βερίκοκο», δεν θα σας το πω γιατί απλούστατα δεν το ξέρω. Η δική μου εικασία τότε ήταν ότι την πρωτοείπε κάποιος νοικοκύρης που έπιασε κάποιον να του κλέβει τα βερίκοκα. Αργότερα όταν μεγάλωσα και διάβασα το 10 του Καραγάτση συνειδητοποίησα ότι το βερίκοκο, κύριος είδε γιατί, έχει και σεξουαλικό υπονοούμενο. Πριν 50 χρόνια, λοιπόν, στο 10 του Καραγάτση, υπάρχει το απόσπασμα, σε μια σκηνή όπου εργατοκόριτσα έχουν πιάσει κουβέντα για το σεξ: «Οι πιο μικρές σώπαιναν τάχα ντροπιασμένες· με την έκφρασή τους όμως άφηναν να εννοηθεί ότι κάτι ήξεραν από βερίκοκο, κι ας προσποιούνταν την πάπια.»

Γλυκό Βερίκοκο - 41

Παλιότερα «το τι εστί βερίκοκο» λεγόταν σαν απειλή σε κάποιον που κοκορεύεται ή που μας περιφρονεί: «Θα σου δείξω εγώ τι εστί βερίκοκο ή θα σε μάθω τι εστί βερίκοκο!» και έτσι την καταγράφει στο γύρισμα του 20ού αιώνα ο Νικόλαος Πολίτης στη συλλογή του και λέει ότι πιθανόν στην αρχή της φράσης να κρύβεται μύθος λησμονημένος. Σήμερα, η σημασία ίσως έχει κάπως μετατοπιστεί, μια και ο Μπαμπινιώτης πλάι στην απειλή δίνει και τη σημασία της «επισήμανσης της ιδιαίτερης δυσκολίας ενός εγχειρήματος».

Στο χωριό, θυμάμαι, δυο ήταν όλες κι όλες οι καισιές και αυτές προστατευμένες μέσα σε καγκελόφραχτη αυλή. Δέντρα θεόρατα, φορτωμένα με χρυσοκίτρινα φρούτα περίμεναν χέρια πολλά για να τα δρέψουν. Όμως η βαριά σιδερένια πόρτα ήταν μονίμως κλειστή και ένας πυκνός συρματόπλεχτος φράχτης κρατούσε μακριά όποιον κοίταζε με λαιμαργία τον απαγορευμένο καρπό. Δυο γριούλες, αδερφές, αν θυμάμαι καλά ήταν οι ιδιοκτήτριες οι οποίες δεν νοιάζονταν για τις καισιές που στέναζαν από το πολύτιμο φορτίο. Μάλλον προτιμούσαν την ασφάλεια του σπιτιού τους γιατί πολύ σπάνια βλέπαμε δυο μαντιλόδετες, μαυροντυμένε φιγούρες να εμφανίζονται στο μικρό μπαλκόνι στηριγμένες στα μπαστούνια τους και αυτό έκανε τη φαντασία μας να καλπάζει . Δημιουργούσαμε ιστορίες με δράκους και μάγισσες. που μας γέμιζαν φόβο . Και καθώς περνούσε ο καιρός, τα καίσια, αφού δεν τα μάζευε κανείς, παραωρίμαζαν και έπεφταν σαν χρυσή βροχή. . Και εμείς μια σταλιά παιδιά κολλούσαμε το πρόσωπό μας στο κάγκελο και παρακολουθούσαμε με θλίψη το θρήνο της βερικοκιάς. Έτσι φάνταζε στο παιδικό μου μυαλό τότε. Είχα γράψει και μια έκθεση στην Πέμπτη τάξη δημοτικού για μια καισιά που κλαίει γιατί κανείς δεν πάει να μαζέψει τα παιδιά της και σαπίζουν….. ιστορίες που δεν έχουν τελειωμό…. Ας είναι περασμένα αλλά όχι ξεχασμένα….

Γλυκό Βερίκοκο - 42

Θέλω να σας πω ακόμα πως οι χώρες γύρω από τη Μεσόγειο παράγουν πολλά βερίκοκα –σε μια βικιπαίδεια βρίσκω πρώτη σε παραγωγή την Τουρκία και την Ελλάδα πέμπτη στον κόσμο. Λέγανε παλιά πως τα καλύτερα βερίκοκα είναι της Συρίας. Εγώ πάντως τα βερίκοκα που αγόρασα είναι ωραιότατα. αρωματικότατα, γευστικότατα και ελληνικότατα. Έφαγα κάμποσα και τα υπόλοιπα τα έκανα μαρμελάδα βερίκοκο, λικέρ βερίκοκο και αυτό το υπέροχο τραγανό γλυκό.

Το γλυκό βερίκοκο πρέπει να ομολογήσω πως έχει κάποιους …κινδύνους
στην προετοιμασία του. Εύκολα μπορεί να λιώσει και να μετατραπεί σε μαρμελάδα!
Γι αυτό πρέπει να διαλέξετε φρούτα ώριμα μεν, αλλά καθόλου μαλακά. Επίσης πρέπει να χρησιμοποιήσετε ασβέστη για να γίνει τραγανό και νόστιμο. Συνεχίστε την ανάγνωση Καλοκαιρινό, χρυσοκίτρινο, αρωματικό γλυκό κουταλιού βερίκοκο

Λικέρ Καρύδι, το Ιαματικό…

Δεν φέρθηκε καλά ετούτη η Άνοιξη στις καρυδιές μας. Τις πέτυχε η ανοιξιάτικη παγωνιά επάνω στη ανθοφορία τους και τις τσάκισε. Για ένα διάστημα στέκονταν εκεί με τα γυμνά κλαδιά τους, υψωμένα προς τον ουρανό, χωρίς ίχνος ζωής, σαν μάνες που θρηνούσαν τα παιδιά τους. Με το που ζέστανε όμως ο καιρός, ω του θαύματος, μικρά πράσινα φυλλαράκια άρχισαν να ξεπετιούνται, εδώ κι εκεί στην αρχή, και σιγά, σιγά φούντωσαν και γέμισαν ζωή και ομορφιά. Εντάξει, μπορεί εφέτος να μην έχουμε τη σοδειά που περιμέναμε αλλά λιγοστά καρυδάκια βρήκα προστατευμένα κάτω από το πυκνό φύλλωμα και τα μάζεψα ίσα, ίσα για να φτιάξω υπέροχο λικέρ.

Το λικέρ καρύδι είναι ένα λικέρ ξεχωριστό, φίνο, αριστοκρατικό, με πολύ ιδιαίτερη γεύση και χαρακτήρα μοναδικό, όχι πολύ συνηθισμένο τα τελευταία χρόνια. Όμως πρέπει να γνωρίζετε πως είναι γνωστό από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Ένα ποτό από καρύδια το χρησιμοποιούσαν σαν αντίδοτο κατά των δηλητηριάσεων. Κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα Ιταλοί μοναχοί εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο τις θεραπευτικές ιδιότητες των καρυδιών και δημιούργησαν ένα απολαυστικό γλυκό ποτό που θεωρείται πρόγονος του σημερινού λικέρ. Θυμάμαι πως όταν είχαμε κοιλόπονο η γιαγιά Αθηνά μας έδινε να πιούμε μονοκοπανιά ένα σφηνάκι καρυδάτο λικεράκι και ο πόνος έκανε φτερά . Η μαμά μου το έφτιαχνε κάθε χρόνο με τσίπουρο αλλά εγώ το δοκίμασα με βότκα και πρόσθεσα και λίγο κονιάκ. Κατά την άποψή μου βγήκε καλύτερο . Το τσίπουρο έχει έντονη μυρωδιά και γεύση και καπελώνει αυτήν του καρυδιού σε αντίθεση με την βότκα που είναι άοσμη.

Προλαβαίνετε να το φτιάξετε. Δεν χρειάζονται ειδικές ικανότητες. Γίνεται πολύ εύκολα, και γρήγορα αρκεί να βρείτε καρυδάκια. Επιβάλλεται να είναι τρυφερά και μικρά στο μέγεθος μεγάλης ελιάς. Και με λίγο μεγαλύτερα όμως θα γίνει η δουλειά, μόνο που το αποτέλεσμα γευστικά θα έχει μεγαλύτερη ένταση. Δείτε και τις συνταγές για λικέρ μανταρίνι, λικέρ φράουλα, λικέρ ρόδι, λικέρ αρμπαρόριζαΣυνεχίστε την ανάγνωση Λικέρ Καρύδι, το Ιαματικό…

Χρυσαφένια Μαρμελάδα Βερίκοκο στα Χρώματα του Καλοκαιριού

Αγαπημένο φρούτα, τα βερίκοκα φίλες μου. Δύο γεμάτους καλοκαιρινούς μήνες, Ιούνιο και Ιούλιο, έχουμε στη διάθεσή μας για να τα απολαύσουμε Πέρα από τη μεταξωτή πορτοκαλοκίτρινη σάρκα τους, το άρωμά και τη γλυκιά και ελαφρώς όξινη γεύση τους, τα βερίκοκα έχουν σοβαρή προσφορά από διατροφική άποψη: περιέχουν βιταμίνες Α, C και Β, το περίφημο αντιοξειδωτικό λυκοπένιο και πάμπολλα άλλα καροτονοειδή (β–καροτένιο, λουτεΐνη και ζεαξανθίνη),  Όλα αυτά τα συστατικά, εκτός από το όμορφο χρώμα του βερίκοκου, είναι υπεύθυνα και για τις σοβαρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φρούτου, που προστατεύουν τα μάτια και την καρδιά και προλαμβάνουν διάφορες μορφές καρκίνου.

Μαρμελάδα Βερίκοκο - 1α

Με σχετικά λίγες θερμίδες (51 θερμίδες στα 3 μέτρια βερίκοκα) και πολλές ίνες, κερδίζουν άνετα μια γερή θέση στο καλοκαιρινό διαιτολόγιο. Να φανταστείτε ότι στην Κίνα, φτιάχνουν ένα φάρμακο  από το πυρήνα του βερίκοκου, παγκοσμίως γνωστό με την ονομασία  «χρυσός του βερίκοκου». Είναι πανάκριβο και  θεωρείται ελιξίριο  μακροζωίας, νεότητας  και ομορφιάς.  Δεν ξέρω πόσο αξιόπιστη είναι αυτή η πληροφορία. Εκείνο που μπορώ να βεβαιώσω με σιγουριά είναι πως το ζουμί από τα βρασμένα κουκούτσια του βερίκοκου είναι ένα και ένα για την ευκοίλια λόγω της πηκτίνης που περιέχουν, ότι είναι ισάξιο του συκωτιού ως προς την παραγωγή αιμοσφαιρίνης και ότι ο φρέσκος χυμός των φύλλων της βερικοκιάς,  θεραπεύει  τις  δερματικές παθήσεις και δρα ευεργετικά  στην ψώρα, στο  έκζεμα και  στα ηλιακά εγκαύματα . (Αυτά όλα από τις περίφημο τετράδιο της σοφής γιαγιάς  Αθηνάς).

Μαρμελάδα Βερίκοκο - 6α

Μιας και έκαναν την εμφάνισή τους στις αγορές θα ήταν κρίμα να μην εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία  για να φτιάξουμε ωραιότατη μαρμελάδα ή γλυκό, ή και γιατί όχι να τα αποξηράνουμε κιόλας για να τα απολαμβάνουμε σκέτα ή σε κομπόστα τις κρύες μέρες του χειμώνα. Αν σας αρέσουν οι σπιτικές μαρμελάδες δείτε και τις συνταγές για μαρμελάδα φράουλα ή για μαρμελάδα ροδάκινο. Συνεχίστε την ανάγνωση Χρυσαφένια Μαρμελάδα Βερίκοκο στα Χρώματα του Καλοκαιριού

Ντολμαδάκια Γιαλαντζί με κληματόφυλλα

Εδώ που τα λέμε τα σπιτικά ντολμαδάκια είναι άλλο πράγμα. Η γεύση τους, όπως και να το κάνουμε, δεν συγκρίνεται με κανένα ετοιματζίδικο. Για να είμαι ειλικρινής δεν τα μαγειρεύαμε στο σπίτι μας. Ίσως γιατί δεν είχαμε ποτέ κληματαριά στην αυλή. Τα είχα δοκιμάσει μόνο από κονσέρβα, είχα απογοητευτεί και τα είχα απορρίψει.  Ώσπου η…. μοίρα με έφερε μπροστά  στα ονειρεμένα ντολμαδάκια της Φρόσως. Η Φρόσω είχε καταγωγή από την πόλη.  Μέναμε στην ίδια πολυκατοικία, τα διαμερίσματά μας δίπλα, δίπλα.  Ήταν μια  πανέμορφη και άξια  γυναίκα η Φρόσω, θεός σχωρέστην . Έμαθα πολλά από αυτήν. «Φαρδυκάπουλη και μαρμαροστηθούσα» ξετρέλαινε  τον άντρα της με τα τσαλίμια  και με τη μαγειρική της. Ερωτευμένος μέχρι τα μπούνια ο κυρ Σωτήρης, γινόταν χαλί να την πατήσει. Χατίρι δεν της χάλαγε.  Τον θυμάμαι να βάζει στο κασετόφωνο  το τραγούδι του Βαμβακάρη και να της το τραγουδάει : «πολίτισσα μου έμορφη, γλυκιά μελαχρινή μου, μονάκριβό πουλί μου, είσαι για μένα ο θησαυρός, για μένα είσαι η ζωή μου…»

Αυτή ήταν που μου έμαθε να τα μαγειρεύω  και επέμενε πως «τα κληματόφυλλα  τα μαζεύεις ώρα  πολύ πρωινή, για να κρατάνε τη δροσιά της νύχτας» και  «και μη ξεχάσεις πως τα γιαλαντζί  θέλουν πολύ κρεμμύδι και ζαχαρίτσα για να γλυκάνει το ρύζι τους… και το ρύζι θέλει μούλιασμα να φύγει η κόλλα για να μη λασπώνουν».

Ντολμαδάκια Γιαλαντζί - 23

Την πρώτη φορά που προσπάθησα να τα τυλίξω, πάντα με τη Φρόσω πάνω από το κεφάλι μου τα έκανα μαντάρα. Τελικά σας το βεβαιώνω πως  δεν είναι  δα και πυρηνική φυσική το τύλιγμα. «Αν πάρεις τη ρέγουλα» , είναι απλή υπόθεση. Απλή και χαλαρωτική. Μάλιστα αποφάσισα πως  κάνει πάρα πολύ καλό στην ψυχική μου ηρεμία. Αυτή η επαναλαμβανόμενη χειρονακτική εργασία με ηρεμεί, με βοηθά να συγκεντρωθώ, να σκεφτώ, να πάρω αποφάσεις, να ξεφορτωθώ άγχος, να συνεχίσω με καλύτερη διάθεση την ημέρα μου. Τι λέτε; Σας έπεισα να δοκιμάσετε να φτιάξετε τα ντολμαδάκια γιαλαντζί  με τη συνταγή της Φρόσως της πολίτισσας;

Τι θα χρειαστείτε:

– 250 γρ. τρυφερά αμπελόφυλλα, (γύρω στα 40-50)
– 1 φλιτζάνι ρύζι καρολίνα
– 4-5  ξερά κρεμμύδια
– 1 δοντάκι σκόρδο
– 2-3  πράσινα κρεμμυδάκια, ψιλοκομμένα
– 1 ματσάκι μαϊντανό
– 10 κλαράκια δυόσμο (μόνο τα φύλλα, ψιλοκομμένα)
– 1 κουτ. σουπ. ζάχαρη
– Αλάτι και πιπέρι
– Χυμός από 1 λεμόνι
– 1 φλιτζάνι του τσαγιού εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο

Πώς θα τα φτιάξετε:

Συνεχίστε την ανάγνωση Ντολμαδάκια Γιαλαντζί με κληματόφυλλα

Γλυκό Σύκο (Συκαλάκι)

Η συκιά της οποίας τα σύκα έγιναν το ωραιότατο γλυκό συκαλάκι, φύτρωσε από μόνη της σε μια γωνιά του δρόμου, ακριβώς κάτω από το σπίτι μου στο χωριό, σαν να την έσπειρε ένα αόρατο χέρι. Διόλου παράξενο γιατί έτσι, σαν σπαρμένα από το χέρι του Θεού, φυτρώνουν στην παρθένα Δροσοπηγιώτικη φύση ένα σωρό οπωροφόρα, αγριοκαστανιές, κορομπουλιές, μουριζιές, γκορτσιές και άλλα αγριόδεντρα που δίνουν ωραιότατους, μοσχομυριστούς καρπούς, χάρμα γεύσης και χρωμάτων, τους οποίους καρπούς οι μερακλίτισσες νοικοκυρές απλά τους μαζεύουν και κάνουν γλυκά, κομπόστες και μαρμελάδες που όμοιές τους δε συναντάς ούτε στα ζαχαροπλαστεία πολυτελείας.

Η συκιά μας που λέτε, φύτρωσε και μεγάλωνε και ψήλωνε και «άπλωνε φύλλα και κλαδιά και σκέπαζε τη γειτονιά». Μόνο φύλλα και κλαδιά όμως, συκαλάκι ούτε ένα για δείγμα. Ώσπου πριν από τρία χρόνια παρατηρήσαμε, εκεί στις αρχές του Ιούλη ανάμεσα στα πλατιά φύλλα, κάτι μικρά ολοστρόγγυλα καταπράσινα συκαλάκια, σα μικρά σφιχτά μπαλάκια. Η συκιά μας αποφάσισε να καρπίσει. Μα Ιούλη μήνα κάρπισε η ευλογημένη, θα αναρωτηθείτε, και με το δίκιο σας. Τα σύκα Ιούνιο, βία βία Ιούλιο, είναι ήδη ώριμα και μελωμένα και πλημμυρίζουν τις αγορές. Ε, τι να σας πω; Η δική μας η συκιά, δεν ήταν σαν τις άλλες, έκανε του κεφαλιού της, δε βιαζόταν καθόλου. Δεν την ενδιέφεραν οι ημερομηνίες. «Προχωρούσε με το πάσο της» που λένε και στο χωριό μου.

Όλοι εμείς στη γειτονιά, με αγωνία σχεδόν, παρατηρούσαμε τα συκαλάκια κάθε τόσο και περιμέναμε να ωριμάσουν για να δοκιμάσουμε τους πρώτους της καρπούς. Η τρελή συκιά, όμως, μας αγνοούσε. Είχε το δικό της πρόγραμμα. Πέρασε ο Ιούλης, ήρθε ο Αύγουστος, πέρασε κι αυτός, ήρθε το Φθινόπωρο, έπεσε και το πρώτο χιόνι, τα συκαλάκια εκεί, σφιχτά-σφιχτά, αρνούνταν να ωριμάσουν. Τελικά έγιναν θυσία στον παγωμένο βωμό του Δροσοπηγιώτικου χειμώνα που ενέσκυψε βαρύς ως συνήθως. Την επόμενη χρονιά, δεν περίμενα καθόλου. Τα μάζεψα μόλις άρχισαν να φουσκώνουν, άγουρα και σφιχτά, και έφτιαξα ένα γλυκό συκαλάκι, μμμμ μούρλια. Άλλο να σας το λέω και άλλο να το τρώτε.

Από τότε το φτιάχνω κάθε χρόνο και το γευόμαστε όλοι στη γειτονιά. Άλλωστε, η περίεργη συκιά που μια μέρα καλή την έσπειρε το χέρι του Θεού, δεν είναι ιδιοκτησία κανενός, ανήκει σε όλους. Η συνταγή για το γλυκό συκαλάκι είναι δοκιμασμένη και πετυχαίνει πάντα. Την πήρα από την αδερφούλα μου τη μικρή, (είμαστε τρεις ζωή να ’χουμε), που έχει και το όνομα της γιαγιάς Αθηνάς. Μόνο που η γιαγιά Αθηνά που τα ήξερε όλα από γλυκό συκαλάκι μάλλον δε σκάμπαζε γρι, γιατί στο χωριό συκιές δεν υπήρχαν και τα μόνα σύκα που ξέραμε παλιά, ήταν τα ξερά, αυτά που της έφερναν οι κόρες, τα εγγόνια, τα δισέγγονα, τα ανίψια και τα παρανίψια όταν έρχονταν να την επισκεφτούν, να της φιλήσουν το χέρι και να πάρουν την ευχή της…

Υλικά:

– 50 σύκα μέτρια
– 1 κιλό ζάχαρη
– 3 ποτήρια νερό
– Χυμός ενός λεμονιού
– 1-2 βανίλιες

Εκτέλεση:

Συνεχίστε την ανάγνωση Γλυκό Σύκο (Συκαλάκι)

Ρυζόγαλο της γιαγιάς Αθηνάς

Δεν ξέρω αν θα συμφωνήσετε μαζί μου αλλά πιστεύω πως υπάρχουν γεύσεις που σε ηρεμούν και σε ανακουφίζουν. Μια από αυτές είναι η γεύση του ρυζόγαλου. Δεν νομίζω  να υπάρχει άνθρωπος, από τη δικιά μας γενιά τουλάχιστον που να μπορεί να πει όχι σε ένα μπολ ρυζόγαλο πασπαλισμένο με μπόλικη μυρωδάτη κανελίτσα.

Είναι ένα γλυκό παραδοσιακό, μαμαδίστικο, λιτό και απέριττο που κουβαλάει μνήμες από χρόνια παιδικά και ανέμελα και μπορώ να βεβαιώσω με το χέρι στην καρδιά πως έχει κατευνάσει άπειρες φορές το στομάχι μας από πείνα ή από απλή επιθυμία για κάτι γλυκό.  Απλά πράματα, σπιτίσια, λίγο γαλατάκι λίγη ζαχαρίτσα ρυζάκι  και το γλυκάκι είναι έτοιμο. Οι  νεότεροι δεν το πολυσυνηθίζουν  γιατί εν τω μεταξύ μπήκαν ένα σωρό άλλα μοντέρνα και πολύπλοκα και πιο φανταχτερά εδέσματα στη ζωή μας και το ταπεινό ρυζόγαλο όπως και άλλα πολλά παραδοσιακά μπήκαν στο περιθώριο.

Να λοιπόν, είναι ευκαιρία να το γνωρίσουν και να το εντάξουν στη διατροφή τους γιατί εκτός από γεύση προσφέρει και ποιότητα. Έχω δοκιμάσει άπειρα ρυζόγαλα εδώ και αλλού, με κορν φλάουρ, σοκολάτα κ.τ.λ. αλλά τολμώ να πω πως σαν αυτό της γιαγιάς Αθηνάς δεν υπάρχει . Φτιάξτε το. Τέσσερα υλικά και λίγη υπομονή αρκούν για να συνθέσουν αυτό το τέλειο  ρυζόγαλο!

Τι θα χρειαστείτε:

– 1 ½  λίτρο γάλα
– 3/4 φλιτζ. τσαγ. (165 γραμμάρια) κρυσταλλική ζάχαρη
– 220 γραμ. μικρόκοκκο ρύζι
– 1 κουτ. γλυκ. εκχύλισμα βανίλιας
– Κανέλα και φλούδα από 1 λεμόνι (προαιρετικά)

Πώς θα το φτιάξετε:

Συνεχίστε την ανάγνωση Ρυζόγαλο της γιαγιάς Αθηνάς

Παραδοσιακές Τσιγαρίδες (Τζουμπερίγκες)

« …Τα χριστούγεννα για τους γεωργούς ήταν ξεκούρασμα , γι αυτούς και για τα ζώα τους, καλοπέραση! Την παραμονή έσφαζαν τα γουρούνια που τα έτρεφαν ως επί το πλείστον με βελάνι (βαλανίδια) και καλαμπόκι. Και ο φτωχότερος ακόμη είχε στο σπίτι του γουρούνι τουλάχιστον 50 οκάδων για τα Χριστούγεννα. Η σφαγή των γουρουνιών ήτο έθιμον παλαιόν, σχετιζόμενον με τα Κρόνια των αρχαίων, κατά τα οποία έσφαζαν χοίρους, θυσία στον Κρόνον. Κατά το σφάξιμο του γουρουνιού,  φρόντιζε ο σφαγεύς να μη σκούξει το γουρούνι και το ακούσει ο εχθρός και πει κακά λόγια, γιατί τότε το κρέας θα μύριζε και θα σκουλίκιαζε…»

Αυτά γράφει ο λαογράφος Φίλιππος Αφένδρας για το έθιμο της σφαγής του γουρουνιού ή γουρουνοχαράς , το οποίο έχει φτάσει μέχρι τις μέρες μας, αν και τηρείται  πια μόνο από λίγους μερακλήδες. Παλιά κάθε οικογένεια είχε τουλάχιστον ένα γουρούνι στην αυλή. Το έπαιρναν από μικρό, ένα χρόνο πριν και το τάιζαν έτσι ώστε να καταφέρουν να το παχύνουν  όσο το δυνατόν περισσότερο. Με φροντίδα και καλό τάισμα το γουρουνάκι γινόταν…θρεφτάρι. «Καλό» θεωρούνταν ένα γουρούνι που έφτανε τις 100 οκάδες.

Ζωοτροφές σαν αυτές που υπάρχουν σήμερα  δεν υπήρχαν τότε. Το τάιζαν με βελανίδια , τσουκνίδες,  χόρτα  και αποφάγια ως την παραμονή των Χριστουγέννων, οπότε και ξεκινούσε το έθιμο της  χοιροσφαγής.  Μαζεύονταν 3-4 άνδρες, συνήθως γείτονες  και με τη χρήση βαριοπούλας ,το χτυπούσαν στο μέτωπο, το ζάλιζαν, το  έριχναν κάτω για να μπορέσουν να το σφάξουν. Βάρβαρη μέθοδος, αλλά το κρέας του πεντανόστιμο. Αφού το έσφαζαν, το έγδερναν και το κρεμούσαν σε τσιγγέλι,  για να στραγγίξει και μετά το τεμάχιζαν .

Άφθονο και νόστιμο χοιρινό κρέας σε αναμμένα τζάκια, εύφραινε τους πιστούς μετά την πολυήμερη νηστεία  και έδινε πανηγυρική ατμόσφαιρα στο δωδεκαήμερο των γιορτών. Ένα σημαντικό όμως μέρος του κρέατος έπρεπε να διατηρηθεί για τους ερχόμενους μήνες μέσα σε κιούπια σκεπασμένο με καυτό λίπος. Η σπατάλη ήταν γνωστή μόνο σαν λέξη, εκείνη την εποχή, όχι σαν νοοτροπία. Τίποτα από το σφάγιο δεν πετιόταν. Όλα, μα όλα τα μέρη του ζώου τα αξιοποιούσαν οι ντόπιες καλονοικοκυρές. Με τα αυτιά και τα πόδια έφτιαχναν την περίφημη πηχτή. Με το δέρμα του, που το ξύριζαν και το στέγνωναν, νοστίμιζαν τα όσπρια και άλλα φαγητά και με τα έντερα του, έφτιαχναν νοστιμότατα λουκάνικα.

Αυτό που χρειάζονταν όμως περισσότερο ήταν το πολύτιμο ζωικό λίπος  και τις θερμίδες του γιατί  ο Φλωρινιώτικος χειμώνας ήταν βαρύς και διαρκούσε πολλούς μήνες. Έκοβαν το λιπώδη ιστό  σε μικρά κομματάκια και τα έλιωναν σε μεγάλα καζάνια. Αφού έλιωνε ένα τμήμα από το λίπος, έμεναν στο καζάνι μικρά τραγανά κομματάκια από λίπος και κρέας. Αυτά ήταν οι περίφημες «τσιγαρίδες» ή «τζουμπερίγκες», το αγαπημένο φαγητό μικρών και μεγάλων. Μετά το ψήσιμο στα καζάνια άρχιζε το τσιμπούσι με άφθονο κρασί αλλά και χορό. Το υπόλοιπο λίπος το στράγγιζαν σε τενεκέδες και το χρησιμοποιούσαν  όλο το χρόνο στο μαγείρεμα. Έφτιαχναν  πίτες  (ζέλνικ και μάζνικ) τηγανίτες και μπουκουβάλα ή το άλειφαν πάνω σε φέτες ψωμιού.

Μέρες που είναι, λοιπόν, λέω να θυμηθούμε λίγο τα παλιό  έθιμο και να  φτιάξουμε τσιγαρίδες. Σπιτικές, παραδοσιακές τσιγαρίδες, ξεροψημένες και λαχταριστές από έξω και ζουμερές από μέσα,  με τον αυθεντικό τρόπο του παρελθόντος αλλά σε μικρή ποσότητα. Η συνταγή απλή, αλλά  είναι κάπως κουραστική γιατί τα κομμάτια του λίπους χρειάζονται ανακάτεμα συνεχώς για να μην κολλήσουν. Το αποτέλεσμα όμως σε αποζημιώνει.  Εγώ το τηρώ το έθιμο και φτιάχνω τσιγαρίδες κάθε χρόνο, παραμονές των Χριστουγέννων και μοσχομυρίζει το σύμπαν . Πιστέψτε με, γίνονται ανάρπαστες και είναι το πιο περιζήτητο έδεσμα.

Κρατάω και το λίπος, γιατί  είμαι από αυτούς που πιστεύω ότι τα ζωικό λίπος ( όχι μόνο το χοιρινό ) είναι πολύτιμο και υγιεινό αν καταναλωθεί με μέτρο. Μετά τον ανελέητο πόλεμο που δέχτηκε από τις βιομηχανίες παραγωγής, (δήθεν φυτικών) λιπαρών, με χημικό τρόπο, οι οποίες το ενοχοποίησαν και το εξοβέλισαν από το τραπέζι μας, είναι καιρός να ξαναπάρει τη θέση που του αξίζει  στην κουζίνα γιατί όπως έλεγε και η γιαγιά Αθηνά, ότι παράγεται στο εργοστάσιο της μητέρας φύσης, δεν μπορεί να σε βλάψει περισσότερο από αυτό που παράγεται  στο  εργοστάσιο από τους ανθρώπους. Συνεχίστε την ανάγνωση Παραδοσιακές Τσιγαρίδες (Τζουμπερίγκες)